Projekt specjalnej ustawy zgłosił do ukraińskiej Rady Najwyższej prezydent Wołodymyr Zełenski w rocznicę rzezi wołyńskiej jako gest wdzięczności za polskie wsparcie dla walczącej z Rosją Ukrainy. Prezydent RP Andrzej Duda uznał, że dzisiaj Ukraina przez ten akt i gest prezydenta składa symboliczne zaproszenie: wy jesteście tutaj witani na szczególnych prawach.

– Niechże to też będzie dla nas jakimś znakiem w tych wszystkich sprawach, w których mówić często trudno – wzywał prezydent Duda.

Ustawa wprowadza liczne przywileje dla Polaków, którzy chcieliby wyjechać, zamieszkać i podjąć pracę lub naukę w Ukrainie. Tak jak Ukraińcy uzyskają prawo do bezpłatnej nauki i świadczeń socjalnych. Największe polega na zwolnieniu ich z biurokratycznych procedur administracyjnych, którym poddawani są inni cudzoziemcy rozpoczynający działalność gospodarczą lub ubiegający się o wsparcie państwa.

Polacy uzyskają tu równe prawa. Będzie im też wolno legalnie pozostawać w Ukrainie przez półtora roku. Uzyskają także prawo otrzymania numeru identyfikacji podatkowej, który – podobnie jak polski PESEL – umożliwia uzyskiwanie różnego rodzaju świadczeń. Już sama możliwość szybszego uzyskania tego numeru stanowi ułatwienie, bo bez niego nie można podjąć legalnie pracy.

Czytaj więcej

MSZ Ukrainy odcina się od słów swojego ambasadora o Banderze i Polakach

– Projekt jest podobny do przyjętej przez Polskę ustawy o wsparciu ukraińskich uchodźców – ocenia Armen Chaczaturian z kijowskiego biura amerykańskiej kancelarii Asters Law.

– Zrównanie uprawnień Polaków i Ukraińców nie dotyczy pewnych dziedzin, np. praw wyborczych, kwestii związanych z obowiązkiem służby wojskowej, zatrudnienia na stanowiskach związanych z dostępem do tajemnicy państwowej lub innych szczególnych stanowisk (np. w organach ścigania i sądach), a także świadczeń oraz kwestii podatkowych – wyjaśnia Viktoria Dobrynska, ukraińska prawniczka w kancelarii Rymarz Zdort.

Partner tej kancelarii Anna Zorya zauważa, że projekt prezydenta Zełenskiego ma status pilnego, co znaczy, że musi zostać uchwalony w ciągu kilkunastu dni, a ustawa wejdzie w życie miesiąc po jej publikacji.

Czy obywatele innych krajów wspierających Ukrainę będą mogli kiedyś liczyć na podobne traktowanie?

– Dzisiaj nie mamy takich informacji ani inicjatyw legislacyjnych. Projekt podkreśla szczególne znaczenie stosunków polsko-ukraińskich i ma wyrażać wdzięczność Polakom za sposób, w jaki przyjęli Ukraińców uciekających przed wojną, a także za pomoc, jakiej Polska udzieliła i nadal udziela Ukrainie – podsumowują prawniczki.

Etap legislacyjny: prace w parlamencie