Zadania

Przesłanki zamiany gminnych nieruchomości

Fotorzepa, Dariusz Majgier DM Dariusz Majgier
Nabyty w wyniku zamiany przez gminę grunt powinien służyć jej rozwojowi, w szczególności zorganizowanej działalności inwestycyjnej
Nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na inne, będące własnością osób fizycznych lub osób prawnych. Tak stanowi art. 15 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=F5CC5F928D43EE558B99E6C8C1960FDF?id=175872]ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [/link](dalej: ugn). W razie nierównej ich wartości stosuje się odpowiednią dopłatę. Prawo dopuszcza też zamianę własności nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego, a także wzajemną zamianę tego prawa. Cannot send log message because exception Http_Exception_CurlError was thrown with message "cURL: Error: '7:couldn't connect to host' when sending request to:http://195.8.128.54/saxo-log".
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ugn gminne zasoby nieruchomości mogą być wykorzystywane na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności na budownictwo mieszkaniowe oraz związane z tym budownictwem urządzenia infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych. Przywołany przepis limituje aktywność gminy na lokalnym rynku nieruchomości, co oznacza, że gmina może dokonywać zamiany nieruchomości wyłącznie pod warunkiem, że będą one wykorzystane na cele określone w art. 24 ust. 2 ugn. W konsekwencji, analizując zasadność zamiany nieruchomości, a więc nabywania w ten sposób nieruchomości do gminnego zasobu, każdorazowo należy odpowiedzieć na pytanie, czy nabywana przez gminę nieruchomość będzie mogła być wykorzystana na jeden z celów określonych w cytowanym przepisie. Twierdząca odpowiedź na tak postawione pytanie prowadzi do wniosku, że gmina może dokonać zamiany nieruchomości znajdującej się w jej zasobie na taką „pozytywnie zweryfikowaną”.
Nie ma tutaj miejsca na szczegółową interpretację art. 24 ust. 2 ugn, niemniej wypada przynajmniej rozstrzygnąć kwestię, kto i w jakiej formie określa „cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej”. Odpowiedź na to pytanie ma zasadnicze znaczenie przy dokonywaniu oceny aktywności gminy w zakresie zamiany nieruchomości. Takiej odpowiedzi udzielił sam prawodawca, który w ust. 3 art. 24 ugn stwierdził, że „Podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym”. Tym samym ten zasadniczy instrument planistyczny leżący w gestii organu stanowiącego gminy staje się podstawą do weryfikacji aktywności wspólnoty samorządowej na rynku nieruchomości. Oznacza to, że z treści studium można odczytać, jakie cele rozwojowo-inwestycyjne na danym terenie stawia sobie wspólnota samorządowa, a w efekcie można także ocenić, czy nabywana w drodze zamiany nieruchomość będzie przydatna do ich osiągnięcia. Innymi słowy, gmina, podejmując decyzję o nabyciu nieruchomości (w drodze zamiany), powinna zweryfikować swój zamiar, opierając się na treści studium, bo przecież de facto określa ono, jakie nieruchomości będą służyły gminie do realizacji celów rozwojowych bądź też na jakich nieruchomościach prowadzona ma być zorganizowana działalność inwestycyjna. Na zakończenie zaznaczyć także trzeba, że decyzja o zamianie powinna być zgodna z zasadami prawidłowej gospodarki. Co więcej, gmina, podejmując decyzję o zamianie nieruchomości, zobligowana jest zachować się jak dobry gospodarz, który zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki zmierza do osiągnięcia maksymalnych korzyści, a tych przecież nie da się sprowadzić wyłącznie do wymiaru finansowego. Będą do tych korzyści należały także takie dobra, jak na przykład uregulowanie kwestii własnościowych, rozwój lokalnego rynku pracy, stymulacja gminnej sytuacji gospodarczej, a także kształtowanie polityki przestrzennej w gminie oparte na przesłankach ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju (korzyści sensu largo). Innymi słowy, spełnienie (bezpośrednio czy też poprzez dopłatę) oczywistego warunku równej wartości zamienianych nieruchomości uznać należy za element konieczny, chociaż z całą pewnością niewystarczający do dokonania zamiany w sposób zgodny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL