Historia

Wydarzenia epoki, lata 1924 – 1925

Mahatma Gandhi
AP, EPA/AFP
[srodtytul]Polityka[/srodtytul]
1929: 6 stycznia – Heinrich Himmler Reichsführerem SS.
29 stycznia – Lew Trocki wydalony z ZSRR. 9 lutego – pakt o nieagresji między Polską i ZSRR. 14 lutego – w Chicago masakra w dzień św. Walentego; gang Ala Capone likwiduje rywali. 27 lipca – w Genewie podpisanie umowy o traktowaniu jeńców wojennych. 24 października – czarny czwartek na nowojorskiej giełdzie początkiem wielkiego kryzysu. 27 grudnia – w ZSRR koniec NEP. 29 grudnia – kongres polityków hinduskich w Lahaur zażądał niezależności Indii. 1930: 2 marca – Mahatma Gandhi wypowiada posłuszeństwo władzom kolonialnym i 4 maja zostaje aresztowany przez Anglików. 14 września – NSDAP z 18,3 proc. głosów i 107 miejscami drugim co do wielkości ugrupowaniem w parlamencie Niemiec. 1931: 4 marca – układ między Gandhim a wicekrólem Indii lordem Irvingiem. 15 czerwca – w Waszyngtonie podpisano traktaty przyjaźni, handlowy i konsularny między Polską i USA. 24 października – Al Capone skazany za przestępstwa podatkowe. 11 grudnia – utworzenie Brytyjskiej Wspólnoty Narodów. [srodtytul]Nauka i technika[/srodtytul] 1929: 27 czerwca – w USA pierwszy pokaz kolorowej telewizji; w listopadzie opatentował ją Vladimir Zworykin. Edward Adelbert Doisy pozyskał pierwszy estrogen – estron. Francuscy archeolodzy odkopali ruiny miasta Ugaryt w starożytnym Kanaanie. 1930: 6 stycznia – w USA pierwszy samochód z silnikiem Diesla. 1 lutego – inauguracja linii telefonicznej Polska – USA. 18 lutego – Clyde Tombaugh odkrywa planetę Pluton. 5 marca – pierwsza operacja zmiany płci – duński malarz Einar Wegener przeobraził się w Lili Elbe. 17 kwietnia – koncern DuPont wyodrębnił kauczuk syntetyczny – neopren. 1931: 2 stycznia – Ernest Lawrence zbudował cyklotron. 1 marca – Tadeusz Banachiewicz dokonał obliczeń orbity Plutona. 1 maja – otwarcie Empire State Building w Nowym Jorku. 27 maja – Auguste Picard i Paul Kipfer jako pierwsi ludzie wznieśli się do stratosfery (balonem na wys. 15 281 m). Pierwsze: 19 czerwca – drzwi na fotokomórkę; 17 września – wolnoobrotowa płyta; 9 listopada – film trójwymiarowy (Hollywood); 21 listopada – teleks. 29 grudnia – Harold Clayton Urey odkrył ciężką wodę (tlenek deuteru). [srodtytul]Kultura[/srodtytul] 1929: 16 maja – w Hollywood pierwsze rozdanie nagród Akademii Filmowej (późniejsze Oscary). 5 lipca – w londyńskiej galerii Mayfair Scotland Yard zarekwirował 12 obrazów pisarza i malarza Davida Herberta Lawrence’a, uznając je za nieobyczajne. 7 listopada – na Manhattanie otwarto Muzeum Sztuki Współczesnej. 1930: 31 marca – w USA wszedł w życie kodeks Haysa – ścisłe wytyczne co do scen z seksem, zbrodnią, przemocą i religią w filmach (obowiązywał 40 lat). Listopad – w Warszawie powstała Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna. 28 grudnia – rozpoczęło działalność Radio Luxembourg, w latach 50. i 60. jedyna anglojęzyczna radiostacja komercyjna nadająca rock and rolla. 1931: 29 grudnia – Salvador Dali wystawił w Paryżu obraz „Trwałość pamięci”. Nowe książki: „Nienasycenie” Witkacego; „Sartoris”, „Wściekłość i wrzask”, „Azyl” Faulknera; „Pożegnanie z bronią” Hemingwaya; „Na Zachodzie bez zmian” Remarque’a; „Sokół maltański” Hammetta; „Nocny lot” de Saint-Exupéry’ego; „Żałoba przystoi Elektrze” O’Neilla. Literacki Nobel dla Tomasza Manna, Sinclaira Lewisa i Erika Axela Karlfeldta.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL