fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Jak rozliczyć koszty rozbudowy wspólnego domu na firmowe cele

Fotorzepa, Robert Wójcik
Gdy dobudowana przez podatnika część nieruchomości będzie przez niego wykorzystywana w całości na firmowe cele, do środków trwałych może on przyjąć obiekt o wartości początkowej równej połowie poniesionych nakładów.

Podatnik (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) będący wraz z rodzicami współwłaścicielem domu podjął decyzję o rozbudowie domu na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Zezwolenie na rozbudowę zostało w całości wystawione na podatnika (został w nim wskazany z imienia i nazwiska), także koszt rozbudowy domu w całości poniesie podatnik. Czy po zakończeniu rozbudowy podatnik może całość poniesionych kosztów zaliczyć do środków trwałych jako inwestycję w obcym środku trwałym? – pyta czytelnik.

Przepisy ustawy o PIT nie definiują pojęcia inwestycji w obcym środku trwałym. Przyjmuje się jednak, że przez inwestycje w obcych środkach trwałych rozumie się nakłady na ulepszenie istniejących środków trwałych, które nie stanowią własności ani – co w omawianej sytuacji najistotniejsze – współwłasności podatnika. Jak czytamy w interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 21 marca 2014 r. (IBPBI/1/415-8/14/ZK), „zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego poprzez »inwestycje w obcych środkach trwałych« należy rozumieć nakłady ponoszone na ulepszenie istniejącego już środka trwałego, który nie stanowi własności (współwłasności) podatnika, jest jednak wykorzystywany, na podstawie stosownej umowy (najmu, dzierżawy itp.)".

To nie jest obcy środek trwały...

Prowadzi to do wniosku, że poniesione przez czytelnika nakłady na rozbudowę domu nie są inwestycją w obcym środku trwałym. Zostały one bowiem poniesione na budynek, który jest współwłasnością podatnika. Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 15 marca 2013 r. (ITPB1/415-1317/12/WM). Czytamy w niej, że „za inwestycję w obcym środku trwałym można uznać jedynie te nakłady, które ponoszone są na składnik majątku należący do innego podmiotu. Natomiast w przypadku ponoszenia przez jednego ze współwłaścicieli nakładów na wspólną nieruchomość, ponosi on nakłady na składnik majątku będący własnością zarówno jego, jak i drugiego współwłaściciela. Zatem wydatki ponoszone przez wnioskodawcę na rozbudowę wspólnej nieruchomości nie mogą zostać uznane za inwestycję w obcym środku trwałym, bowiem wnioskodawca poniósł nakłady na nieruchomość będącą również jego własnością".

...ani lokal niemieszkalny

Rozbudowana część domu nie jest również odrębnym środkiem trwałym w postaci lokalu niemieszkalnego. Część ta nie stanowi bowiem odrębnej własności, a tylko lokale będące odrębną własnością mogą stanowić odrębne środki trwałe (zob. art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT).

Co mówią przepisy

Artykuł 22f ust. 4 ustawy o PIT stanowi, że jeżeli tylko część nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej bądź wynajmowana lub wydzierżawiana, to odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości początkowej nieruchomości, budynku lub lokalu odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, wynajmowanej lub wydzierżawianej, do ogólnej powierzchni użytkowej tej nieruchomości, budynku lub lokalu. Z kolei art. 22g ust. 11 ustawy o PIT stanowi, że w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku.

Trzeba zastosować proporcję

Zestawienie tych przepisów prowadzi do wniosku, że w przedstawionej sytuacji do środków trwałych podatnik powinien zaliczyć odrębny środek trwały w postaci przedmiotowego budynku (KŚT 11), przyjmując jako jego wartość połowę (taki bowiem udział we współwłasności przedmiotowego budynku przysługuje podatnikowi) poniesionych na jego rozbudowę wydatków.

Do podobnych wniosków dochodzą w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe, czego przykładem może być cytowana już interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 15 marca 2013 r. Została ona wydana na wniosek prowadzącego działalność gospodarczą podatnika, który poniósł wydatki na rozbudowę budynku, którego był współwłaścicielem wraz z bratem (po połowie). W tej sytuacji – mimo że wydatki na rozbudowę zostały poniesione w całości przez podatnika – organ podatkowy wyjaśnił, że „wydatki poniesione przez wnioskodawcę na rozbudowę wspólnego budynku, który stanowi środek trwały, wykorzystywany w odrębnych działalnościach gospodarczych przez wnioskodawcę i jego brata, będą podnosiły wartość początkową tego środka trwałego, zgodnie z art. 22g ust. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość początkową tego składnika – w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika – ustalić należy w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział wnioskodawcy we własności tego składnika majątku w myśl art. 22g ust. 11 ww. ustawy. Kosztem uzyskania przychodu prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej będą zatem odpisy amortyzacyjne dokonywane od zwiększonej wartości początkowej tego środka trwałego – jednakże w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział wnioskodawcy we własności tego składnika majątku".

Przykład

Podatnik jest współwłaścicielem (w 50 proc.) domu. Pozostałymi współwłaścicielami domu są rodzice podatnika. Podatnik poniósł nakłady na rozbudowę domu w kwocie 82 000 zł netto (VAT od nakładów został przez podatnika odliczony). Dobudowana część będzie wykorzystywana przez podatnika w całości na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, natomiast dotychczasowa część domu będzie wykorzystywana wyłącznie na cele mieszkalne. W tej sytuacji do środków trwałych podatnik może przyjąć dom (budynek mieszkalny) o wartości początkowej 41 000 zł.

Inaczej z małżonkiem

Inaczej mogłoby być tylko wówczas, gdyby przedmiotowy dom stanowił wspólność majątkową podatnika oraz jego małżonki. Wówczas – jeżeli także małżonka podatnika nie wykorzystywałaby domu lub jego części do prowadzenia działalności gospodarczej – stosowanie zasady wyrażonej w art. 22g ust. 11 ustawy o PIT byłoby wyłączone. W konsekwencji podatnik mógłby jako wartość początkową domu jako środka trwałego przyjąć całość nakładów poniesionych na jego rozbudowę. Skoro jednak współwłaścicielami przedmiotowego domu są rodzice podatnika, konieczne jest przyjęcie przez niego jako wartości początkowej tylko połowy poniesionych na rozbudowę nakładów.

Autor jest doradcą podatkowym

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA