fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Związki zawodowe: najpierw lista członków, potem potrącanie składek

Fotorzepa, Jerzy Dudek
Dopiero od podania szefowi informacji o liczbie pracowników objętych ochroną międzyzakładowej organizacji związkowej uznaje się, że ona działa, i trzeba potrącać składki na jej rzecz z wynagrodzenia jej członków.

Dziesięciu pracowników z zakładu przedstawiło pisemnie oświadczenie o potrącaniu z ich wynagrodzeń składek na rzecz związku zawodowego – organizacji międzyzakładowej. Pracodawca kategorycznie zabronił dokonywania potrąceń. Twierdzi, że u niego w firmie nie działa żadna organizacja i że on nic nie wie o żadnej innej, której członkami byliby pracownicy. Zatrudnieni uznają to za wykroczenie, o którym powiadomią Państwową Inspekcję Pracy. Czy w tej sytuacji należy realizować potrącenia dla związku? – pyta czytelnik.

Potrącenia na rzecz organizacji zawodowej to obowiązek pracodawcy. Pisemna zgoda etatowców jest podstawą ich realizacji.

Gdy organizacja już działa

Każdy z zatrudnionych ma się prawo zrzeszać w związkach zawodowych. Gwarantuje to konstytucja i nikt nie może ograniczać tego przywileju. Pracownik może się zapisać do działającej w zakładzie organizacji związkowej. Może też przystać do międzyzakładowej organizacji, jeżeli ma ona w statucie i w swoim zakresie działania ochronę pracowników konkretnego zakładu. Wtedy przysługują jej prawa, jakie ma zakładowa organizacja związkowa (zoz).

Jednym z elementów przynależności związkowej pracownika jest dobrowolna zgoda na opłacanie na rzecz związku składki, którą potrąca się z wynagrodzenia. W art. 331 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 167, dalej: ustawa o zz) ustawodawca nakazuje pracodawcom potrącanie z wynagrodzenia pracowników związkowców składki na rzecz związku. Szef ma taki obowiązek, jeżeli pojawią się dwie przesłanki:

- pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i

- pisemna zgoda pracownika.

Art. 34 ustawy o zz rozciąga te uprawnienia również na międzyzakładową organizację związkową (moz). Dlatego z formalnego punktu widzenia, jeżeli pracownik wystąpił z wnioskiem o potrącenia, a nie uczyniła tego organizacja związkowa, nie ma podstaw do ujęcia składki z pensji. Warto jednak o tym pisemnie powiadomić pracownika. Jeśli oświadczenie o wyrażeniu zgody na potrącenie składki nie zostanie uzupełnione o pismo zoz, szef nic nie musi robić. Z reguły przy zapisywaniu nowego członka to działająca w zakładzie organizacja kompletuje niezbędne dokumenty i to ona zleca potrącanie kwoty składki z wynagrodzenia etatowca.

Pojawia się inicjatywa

Opisany na wstępie zakład został objęty ochroną moz. Oznacza to, że na jego terenie dopiero zaczyna działać związek. Ale żeby zoz nabyła uprawnienia, które gwarantuje jej ustawa o zz (w tym do zobligowania pracodawcy do potrącania składek z wynagrodzenia pracowników), musi przedstawić liczbę członków organizacji w trybie art. 251 ust. 2 tej ustawy. Jeśli taka informacja nie zostanie podana pracodawcy, ten może domniemywać, że nie istnieje żadna organizacja i nie są wadliwe czynności podjęte przez niego bez wymaganego współdziałania z nią, aż do dnia przedstawienia tej informacji. Tak wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012 r. (III PZP 7/12).

W tym momencie pracodawca nie musi potrącać składek związkowych na rzecz organizacji, dlatego że formalnie nie wie o działalności w jego zakładzie moz, która liczyłaby co najmniej dziesięciu pracowników. Wtedy też nie musi się stosować do ustawy o zz, a co za tym idzie – dokonywać potrąceń na rzecz związków, i nic mu za to nie grozi.

Uwaga na sankcje

Od momentu uzupełnienia przez związek informacji o liczbie członków, jeżeli będzie ona wynosić co najmniej dziesięć osób, pracodawca musi potrącać składki. Ma też inne obowiązki, które nałożyła na niego ustawa o związkach zawodowych.

Organizacja skupiająca pracowników nabędzie wtedy prawa zoz. Niepotrącanie składek jest wówczas wykroczeniem, za które osobie winnej tego zaniechania grozi grzywna. Jeżeli szef zakazuje ujęcia składki związkowej z pensji, pracownik odpowiedzialny za tworzenie list płac w firmie powinien się postarać o polecenie w formie pisemnej. Wtedy pracodawca będzie odpowiadał karnie za zaniechanie ustawowego wymogu.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA