fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

VAT a ulepszenie: przeniesienie nakładów w cudzym budynku nie jest dostawą towarów

123RF
W wyniku ulepszenia obiektu nie jest wytworzona odrębna rzecz, która mogłaby być przedmiotem dostawy. Podatnik, który przekazuje poczynione przez siebie inwestycje właścicielowi nieruchomości, świadczy na jego rzecz usługę.

W praktyce gospodarczej nierzadko dochodzi do sytuacji, w której podmiot korzystający z określonego budynku (np. na podstawie umowy najmu) przystosowuje go do swoich potrzeb poprzez remont czy modernizację pierwotnej konstrukcji. Następnie, zrealizowane inwestycje, w zamian za wynagrodzenie, pozostawiane są właścicielowi nieruchomości. Istnieją wątpliwości co do tego jakie skutki wywołuje tego rodzaju czynność w podatku od towarów i usług.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu tym podatkiem podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Poprzez pojęcie dostawy towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzenia rzeczą jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Z kolei, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Nie można ich odłączyć

W celu prawidłowego zaklasyfikowania świadczenia przeniesienia nakładów na gruncie ustawy o VAT, niezbędne jest posiłkowanie się przepisami prawa cywilnego. Z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady poniesione w cudzym budynku z definicji stanowią część składową tego budynku. Stosownie bowiem do art. 47 § 1 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Z kolei w myśl art. 47 § 2 k.c., częścią składową rzeczy jest wszystko to, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany odłączanego przedmiotu. W konsekwencji, jeśli nakłady zrealizowane przez podmiot korzystający z nieruchomości nie mogą zostać usunięte bez ich uszkodzenia albo uszkodzenia samego budynku, to należy stwierdzić, że nie stanowią one odrębnej rzeczy.

Na definicję tę powołują się także organy podatkowe. Powszechnie przyjęte stanowisko zakłada, że nakłady zrealizowane w cudzym budynku nie są towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Należy zatem założyć, że podmiot, który zrealizował w cudzym budynku określone inwestycje w taki sposób, że nie można ich odłączyć od budynku bez uszkodzenia (np. dach), nie jest właścicielem tych inwestycji. Stanowią one bowiem własność właściciela nieruchomości.

W konsekwencji, przeniesienie takich nakładów nie może zostać uznane za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Co na to fiskus

Pogląd ten potwierdził m.in. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, który w interpretacji indywidualnej z 14 marca 2018 r. (0114-KDIP1-1.4012. 26.2018.1.IZ) stwierdził: „Przy zwrocie nakładów nie dochodzi do przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel, ponieważ przedmiot użyczenia przez cały okres trwania tego stosunku pozostaje własnością użyczającego. Nie mamy tu więc do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić towar. Przeniesienie poniesionych nakładów na właściciela nie spełnia więc definicji towaru, zawartej w cyt. art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji nie mieści się w dyspozycji art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy".

Prawo majątkowe

Pomimo, że podmiotowi, który zrealizował określone nakłady, nie przysługuje prawo ich własności, to organy podatkowe podnoszą, że dysponuje on pewnym prawem do nich. Wskazuje się, że nakład jest pewnego rodzaju prawem majątkowym, który może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Jednocześnie prawo to może zostać przeniesione na inny podmiot. Tego rodzaju transakcję uważa się za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Stanowisko to potwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 1 marca 2018 r. (0115- KDIT1-1.4012.6.2018.2.MN), w której stwierdził: „Nakłady poniesione na użytkowanym majątku nie stanowią towaru w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli przedmiotem transakcji są poniesione nakłady/ prawo do poniesionych nakładów, to te nakłady nie stanowią odrębnej rzeczy, a jedynie skutkują powstaniem po stronie podatnika roszczenia o zwrot poniesionych kosztów. Roszczenie to nie stanowi natomiast prawa rzeczowego, a jedynie prawo o charakterze zobowiązaniowym, uprawniające do żądania zwrotu dokonanych nakładów. Tym samym prawo to nie może stanowić towaru w rozumieniu ustawy. W konsekwencji, w przypadku przekazania prawa do nakładów nie dochodzi do przeniesienia prawa do dysponowania towarami jak właściciel. Biorąc pod uwagę powołane wcześniej regulacje ustawy stwierdzić należy, że przeniesienie nakładów nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić towar. Niemniej jednak podmiot, który poniósł nakłady, dysponuje pewnym prawem do poniesionych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazać zatem należy, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. W konsekwencji, z uwagi na fakt, że przeniesienie nakładów poniesionych na cudzą rzecz nie może być uznane za dostawę towarów, stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług".

Z chwilą wykonania

Ponadto, poważne wątpliwości mogą dotyczyć momentu, w którym powstaje obowiązek podatkowy z tytułu usługi przeniesienia nakładów. Przepisy ustawy o VAT nie przewidują w tym przypadku żadnych szczególnych regulacji. W konsekwencji zastosowanie znajdzie art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, w myśl którego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi. Niestety, przepisy ustawy o VAT nie definiują, w którym momencie usługę można uznać za wykonaną. Zasadniczo, organy podatkowe wskazują, że do wykonania usługi przeniesienia nakładów dochodzi np. w momencie podpisania stosownego porozumienia między stronami. Stanowisko takie przedstawił dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych z 5 czerwca 2017 r. (0111-KDIB3-1.4012.23. 2017.1.RSz), a także z 1 marca 2018 r. (0114-KDIP4.4012.757.2017.1.KR).

Przeniesienie inwestycji wykonanych w cudzym budynku jest świadczeniem usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W wyniku ulepszenia cudzego budynku nie doszło bowiem do wytworzenia odrębnej rzeczy, która mogłaby stanowić przedmiot dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji podmiot, który przenosi te nakłady na właściciela nieruchomości, świadczy na jego rzecz usługę.

Autor jest młodszym konsultantem podatkowym w ECDP Sp. z o.o.

www.ecdpgroup.com

Podstawa prawna:art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 oraz art. 19a ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 2174 ze zm.)

art. 47 § 1 i art. 47 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU 2018 r., poz. 1025 ze zm.)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA