W sądach orzekają coraz starsi sędziowie

Ministerstwo Sprawiedliwości na wniosek wicemarszałek Sejmu, poseł Nowoczesnej Barbary Dolniak, opublikowało dane o średnim wieku sędziów w sądach powszechnych (uwzględniając dane na 30 września 2013 r. oraz na 2 sierpnia 2017 r.). Wynika z nich jasno: sędziowie są coraz starsi. Ich wiek w sądach apelacyjnych wzrósł średnio z 54,8 roku do 55,2. W sądach okręgowych z 50,5 roku do 51,29, a w sądach rejonowych z 42,47 roku do 44,4 roku, a więc prawie od dwa lata.

Dodajmy, że sądów rejonowych jest najwięcej, więc wiek tamtejszych sędziów wpływa też istotnie na średnią wieku wszystkich sędziów. A ona wzrosła z 45,34 do 46,83, a więc o półtora roku.

Wzrósł też średni wiek osób powoływanych po raz pierwszy na stanowisko sędziego sądu powszechnego. W 2013 r. wynosił 34,03 roku, a w 2016 r. 36,19 roku, czyli dwa lata więcej.

Skąd te zmiany

– Niewątpliwie jedną z głównych przyczyn wzrostu średniego wieku sędziów był fakt, że w ostatnim czasie Ministerstwo Sprawiedliwości blokowało kilkaset etatów sędziowskich, głównie w sądach rejonowych. Do tych sądów przychodzą z reguły najmłodsi sędziowie – ocenia Krystian Markiewicz, prezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Rzeczywiście część etatów nie jest obsadzonych, ale ministerstwo odpowiada, że prawny wymóg niezwłocznego obsadzenia wolnego miejsca nie oznacza automatyzmu.

Liczy się doświadczenie

– Sędzia trzydziestoparoletni ma już spore doświadczenie życiowe, a tego przecież od sędziów oczekujemy. Pamiętamy jednak też o młodych i już we wrześniu 270 asesorów trafi do sądów – mówi „Rzeczpospolitej" Łukasz Piebiak, wiceminister sprawiedliwości.

Plan resortu jest taki, by w najbliższych latach każdego roku do sądów trafiało do 100 asesorów, którzy po pozytywnym przejściu asesury byliby powoływani na sędziów. Drugą ścieżką dojścia do zawodu byłby nabór doświadczonych prawników z innych profesji np. adwokackiej.

Powrót do sądownictwa asesorów oznacza zmniejszenie liczby etatów ściśle sędziowskich, ale minister Piebiak zapowiada, że długofalowym zamiarem resortu jest zmniejszanie liczby orzekających w ogóle wraz z reformą sądów i zmniejszaniem liczby wpływających spraw w związku z ograniczeniem kognicji, zwiększeniem liczby asystentów i urzędników sądowych oraz przekazywaniem części sędziowskich czynności referendarzom sądowym.

Czy to dobrze, że sędziowie są nieco starsi?