Radcowie chcą zreformować koszty procesów

Są pomysły, by przegrany, który przewlekał postępowanie, płacił za nie więcej

Publikacja: 30.10.2012 08:08

Radcowie chcą zreformować koszty procesów

Radcowie chcą zreformować koszty procesów

Foto: Fotorzepa, Marcin Zubrzycki Marcin Zubrzycki

W Ośrodku Badań Studiów i Legislacji Krajowej Radzie Radców Prawnych trwają prace nad propozycjami zmian przepisów o kosztach postępowania. Chodzi m.in. o kwestie zwrotu kosztów procesu i obciążania nimi stron.

Dziś zgodnie z kodeksem postępowania wygrany może żądać od przegranego w procesie zwrotu kosztów „niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony". Jeśli strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, do owych niezbędnych kosztów procesu zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, nie wyższe jednak niż stawki określone w ministerialnych rozporządzeniach.

– Zazwyczaj sądy określają te koszty na podstawie najniższych stawek – zwraca uwagę Dariusz Sałajewski, wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych. – Niezależnie od tego, jak długo trwała sprawa i czy strona, która przegrała, świadomie przewlekała postępowanie – dodaje Sałajewski.

Dziś pewne możliwości daje sędziemu art. 103 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym niezależnie od wyniku sprawy sąd może nałożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Chodzi m.in. o uchylanie się od wyjaśnień, złożenie wyjaśnień niezgodnych z prawdą, zatajanie lub opóźnione powołanie dowodów.

Wiceprezes Sałajewski wskazuje, że często przedłużanie postępowania opiera się również na działaniach zgodnych z prawem.

– Za takie przedłużanie strona zazwyczaj nie ponosi konsekwencji. Gdyby jednak skutkowało ono np. zwiększeniem kosztów procesu przy przegranej, przewlekłej sprawie, mogłoby to zmotywować strony do sprawniejszego działania – mówi wiceprezes.

Ośrodek działający przy Krajowej Radzie Radców Prawnych ma m.in. zanalizować praktykę orzeczniczą i wskazać propozycję kompleksowej zmiany prawa. Efekty jego pracy mogą zostać przekazane KRRP już na wiosnę.

Problem przewlekania postępowania przez strony zauważają także sami sędziowie.

– Często stosują wszelkie dostępne instytucje procesowe, by jak najbardziej przedłużyć postępowanie i odsunąć w czasie wydanie orzeczenia – wskazuje Marcin Łochowski, sędzia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga. – Co prawda art. 3 k.p.c. nakłada na strony obowiązek współdziałania w procesie, sędzia jednak nie dysponuje narzędziami, które mogłyby je do tego mobilizować – mówi sędzia.

Jego zdaniem art. 103 k.p.c. prawie w ogóle nie jest stosowany, jego konstrukcja nie czyni bowiem z niego skutecznego narzędzia.

Czy możliwość obciążenia grającej na zwłokę strony wyższymi kosztami może być dobrym rozwiązaniem?

– Każdy pomysł zmierzający do rozwiązania tego problemu jest cenny – mówi sędzia Łochowski. – Obawiam się jednak, że będzie to sankcja zbyt późno wymierzana. Strony raczej nie zastanawiają się nad tym, co będzie po zakończeniu procesu. Czasem mogą się wręcz starać, by po prostu nie dopuścić do wydania orzeczenia – wskazuje sędzia Łochowski.

Jego zdaniem bardziej skuteczne byłoby np. danie sędziom możliwości mobilizowania stron do współdziałania już w trakcie procesu, np. poprzez nakładanie grzywien.

W Ośrodku Badań Studiów i Legislacji Krajowej Radzie Radców Prawnych trwają prace nad propozycjami zmian przepisów o kosztach postępowania. Chodzi m.in. o kwestie zwrotu kosztów procesu i obciążania nimi stron.

Dziś zgodnie z kodeksem postępowania wygrany może żądać od przegranego w procesie zwrotu kosztów „niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony". Jeśli strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, do owych niezbędnych kosztów procesu zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, nie wyższe jednak niż stawki określone w ministerialnych rozporządzeniach.

Pozostało jeszcze 81% artykułu
Prawo karne
Morderstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Obrońca podejrzanego: nie przyznał się
Ubezpieczenia i odszkodowania
Rekordowe odszkodowanie dla pacjenta. Miał operację kolana, wypisano go bez nogi
Prawo dla Ciebie
Jest decyzja SN ws. wytycznych PKW. Czy wstrząśnie wyborami?
Prawo karne
Mieszkanie Nawrockiego. Nieprawdziwe oświadczenia w akcie notarialnym – co na to prawo karne?
Matura i egzamin ósmoklasisty
Matura i egzamin ósmoklasisty 2025 z "Rzeczpospolitą" i WSiP
Materiał Promocyjny
Między elastycznością a bezpieczeństwem