Naczelna Rada Adwokacka wystąpiła z inicjatywą. Senat ją podchwycił. I w ten sposób mamy nowelę kodeksu postępowania karnego. W jej myśl zatrzymany, jeśli zechce, ma mieć prawo do obrońcy już na etapie zatrzymania.

Jak jest dziś?

Osoba zatrzymana nie może w ramach krajowego porządku prawnego skorzystać z przysługującego prawa do obrony w taki sposób, aby prawo to rzeczywiście, skutecznie i efektywnie jej posłużyło. Podejrzani lub oskarżeni mają prawo dostępu do adwokata (radcy prawnego) bez zbędnej zwłoki.

Czytaj więcej

Zmiany w prawie karnym: do kryminału bez wsparcia obrońcy

W każdym wypadku podejrzani lub oskarżeni mają dostęp do adwokata (radcy prawnego), począwszy od najwcześniejszego spośród następujących terminów:

a) przed ich przesłuchaniem przez policję,

b) w momencie prowadzenia przez organy ścigania lub inne właściwe organy czynności dochodzeniowych lub innych czynności dowodowych,

c) niezwłocznie po pozbawieniu wolności,

d) zanim zostali wezwani do stawiennictwa przed sądem właściwym w sprawach karnych w odpowiednim czasie, zanim stawią się przed tym sądem.

Unijna dyrektywa 2016/1919 w sprawie pomocy prawnej z urzędu dla podejrzanych i oskarżonych w postępowaniu karnym (...)uzupełnia przepisy standardami dotyczącymi dostępu do adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Istotne są też postanowienia dyrektywy 2013/48/UE w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania (...).

Cel projektowanej ustawy ma zostać osiągnięty poprzez dodanie w art. 245 dwóch paragrafów: 4 i 5. Stanowią one, że jeżeli zatrzymany chce skorzystać z uprawnienia do nawiązania w dostępnej formie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, a także bezpośredniej z nimi rozmowy przed przystąpieniem do czynności dowodowych, należy wyznaczyć zatrzymanemu adwokata lub radcę prawnego z urzędu.

Będzie mógł tego dokonać prezes lub referendarz sądowy sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzi się postępowanie. W pilnych wypadkach także inny sąd rejonowy.

Etap legislacyjny: przed pierwszym czytaniem