„Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek” zamiast kobiety i mężczyzny. Nadchodzą zmiany w akcie małżeństwa

Chodzi m.in. o możliwość transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci oraz techniczne przygotowanie systemów administracyjnych.

„Kobieta” i „Mężczyzna” znikają z aktu małżeństwa

Rozporządzenie zmieni wzory dokumentów wydawanych z rejestru stanu cywilnego. Obecne wzory dokumentów używają określeń „kobieta” i „mężczyzna”, co uniemożliwia wpisanie małżeństw osób tej samej płci. Projektowane zmiany mają zmienić wzory odpisu zupełnego i odpisu skróconego aktu małżeństwa, a także zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby przez zastąpienie nazw rubryk:

- „Kobieta” oraz „Mężczyzna” odpowiednio określeniem „Pierwszy małżonek”, „Drugi Małżonek” – w sekcji „Dane osób, które zawarły małżeństwo” we wzorze odpisu zupełnego oraz skróconego aktu małżeństwa, a także zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby,

- „Ojciec mężczyzny”, „Matka mężczyzny”, „Ojciec kobiety”, „Matka kobiety” - określeniami „Ojciec pierwszego małżonka”, „Matka pierwszego małżonka”, „Ojciec drugiego małżonka”, „Matka drugiego małżonka” - w sekcji „Dane rodziców” we wzorze odpisu zupełnego oraz skróconego aktu małżeństwa,

- „Mężczyzny”, „Kobiety” - określeniami „Pierwszego małżonka”, „Drugiego małżonka” - w sekcji „Nazwiska małżonków po zawarciu związku małżeńskiego” oraz sekcji „Aktualnie noszone nazwisko, jeżeli jest inne niż po zawarciu małżeństwa” we wzorze odpisu zupełnego oraz skróconego aktu małżeństwa.

Jak poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji, celem nowelizacji  jest zagwarantowanie obywatelom prawa do równego traktowania, umożliwienie korzystania z praw związanych z małżeństwem (świadczenia, ubezpieczenia, podatki) oraz uproszczenie procedur urzędowych i poprawę funkcjonowania administracji.

Czytaj więcej

W sądzie i w urzędzie

Polska musi uznać małżeństwo jednopłciowe zawarte w UE. Wyrok TSUE

Państwo członkowskie, w tym Polska, nie musi umożliwiać zawierania małżeństw osób tej samej płci,...

TSUE: Pary jednopłciowe mają prawo do transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa

Przypomnijmy - w wyroku z 25 listopada 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że państwo członkowskie UE, w tym Polska, nie musi umożliwiać zawierania małżeństw osób tej samej płci, ale ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim. 

Trybunał przypomniał, że choć regulacje dotyczące małżeństwa należą do kompetencji państw członkowskich, to państwa te są zobowiązane do wykonywania tej kompetencji zgodnie z prawem Unii. Obywatele Unii, także tacy jak jednopłciowi małżonkowie, korzystają ze swobody przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich oraz z prawa do prowadzenia zwykłego życia rodzinnego. Muszą być pewni, że układając sobie życie rodzinne przez zawarcie małżeństwa w jednym państwie UE, będą mogli je kontynuować także w innym. Odmowa uznania małżeństwa tej samej płci legalnie zawartego w innym państwie, może spowodować poważne niedogodności administracyjne, zawodowe i prywatne, gdy będą traktowani jak osoby stanu wolnego.

– Odmowa uznania małżeństwa dwóch obywateli Unii legalnie zawartego w innym państwie członkowskim, w którym korzystali oni z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu, jest sprzeczna z prawem Unii, ponieważ narusza tę swobodę oraz prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego – wskazał TSUE (sygn. akt C-713/23).