Spór o ścianę graniczną można załatwić polubownie. Potrzebna zachęta prawna

Propozycje resortu rozwoju tylko w niewielkim stopniu rozpowszechnią mediacje i ugodowe załatwianie spraw.

Publikacja: 16.04.2024 07:13

Spór o ścianę graniczną można załatwić polubownie. Potrzebna zachęta prawna

Foto: Adobe Stock

Przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii obszerny projekt deregulacyjny zawiera m.in. nowe przepisy dotyczące mediacji. Zakładają one zmiany w procedurze administracyjnej i cywilnej. W kodeksie postępowania cywilnego ma się np. pojawić przepis zachęcający sędziów do kierowania do mediacji niektórych spraw z zakresu prawa pracy, a także gospodarczych.

W takich sprawach mediacja jest szansą

Jednak w opinii ekspertów zaproponowane rozwiązania mogłyby być śmielsze. Jak zauważa Agnieszka Zemke-Górecka, adwokat i mediator, prezes Centrum Mediacji przy KIG, zawarta w nim zmiana dotycząca mediacji w postępowaniu administracyjnym, w praktyce jest iluzoryczna. Odwołuje się bowiem do spraw, gdzie wykorzystuje się instytucję uznania administracyjnego, a powinna ułatwiać np. porozumienie stron w sprawach inwestycyjnych.

– Na przykład przy zajęciu gruntu sąsiedzkiego w związku z modernizacją ściany budynku na granicy dwóch posesji mediacyjnie można ustalić czas i sposób dokonania czynności – sugeruje ekspertka.

W projekcie wyłączono z kierowania do mediacji spraw np. o wyrzucenie z pracy.

– Tymczasem to właśnie w takich sprawach mediacja jest szansą na to, aby pracodawca i pracownik wyjaśnili wzajemnie powód zwolnienia oraz ustalili, czy istnieje możliwość kontynuowania stosunku pracy, a gdy doszło do naruszenia prawa, ustalili wysokość odszkodowania – zauważa mec. Zemke-Górecka.

Jakie sprawy najlepiej nadają się do mediacji

Jak wskazuje Monika Włodarczyk, sędzia Sądu Rejonowego w Chrzanowie i wiceprezes Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów na rzecz Mediacji GEMME, najlepszym rozwiązaniem byłoby uprzednie praktyczne przetestowanie w sądach, jakie sprawy najlepiej nadają się do mediacji. – W wybranych sądach można przeprowadzić pilotaż, identyfikujący kategorie spraw, które wykazują największy potencjał mediacyjny – uważa sędzia.

Zdaniem Moniki Włodarczyk oprócz proponowanych przepisów należałoby wprowadzić dalsze zachęty fiskalne, polegające na zmniejszeniu opłat w przypadku próby rozwiązania konfliktu w ramach mediacji przed wszczęciem procesu.

– Upowszechnianiu mediacji powinny towarzyszyć także specjalistyczne szkolenia dla sędziów, dzięki którym zrozumieją, że najpiękniejszą pracą, jaką mogą wykonać, jest godzenie ludzi – uważa sędzia.

W ocenie Agnieszki Zemke-Góreckiej nowe przepisy powinny określić m.in. termin dla sądu na zatwierdzenie ugody mediacyjnej, jeśli w wyniku mediacji do niej doszło. Dziś zdarza się, że jest ona zatwierdzana nawet po pół roku od jej podpisania, a wtedy często pozostawia to strony w niepewności co do jej realizacji.

– W przepisach warto też wyraźnie zaznaczyć, że próbą dojścia do ugody nie jest samo tylko wysłanie wezwania do zapłaty. W ten sposób wyeliminowana zostałaby patologia uznawania takiego wezwania za próbę porozumienia – przewiduje Zemke-Górecka.

Etap legislacyjny: konsultacje i opiniowanie

Czytaj więcej

Biznes bez pieczątek i agresywnych kontroli. Rząd pokazał projekt ustawy deregulacyjnej

Przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii obszerny projekt deregulacyjny zawiera m.in. nowe przepisy dotyczące mediacji. Zakładają one zmiany w procedurze administracyjnej i cywilnej. W kodeksie postępowania cywilnego ma się np. pojawić przepis zachęcający sędziów do kierowania do mediacji niektórych spraw z zakresu prawa pracy, a także gospodarczych.

W takich sprawach mediacja jest szansą

Pozostało 88% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Prawo karne
Akta znalezione w domu Zbigniewa Ziobry. Prokuratura przekazała nowe informacje
ABC Firmy
Firma zapłaci prawie 240 tys. zł kary. Wszystko przez zgubionego pendrive'a
Zawody prawnicze
Adwokaci apelują do Tuska. Chcą uchylenia rozporządzenia MS
Materiał Promocyjny
CERT Orange Polska: internauci korzystają z naszej wiedzy
Praca, Emerytury i renty
Czternasta emerytura z wieloma znakami zapytania. Będzie podwyżka?
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?