Niekonstytucyjność przepisu nie jest podstawą do wznowienia postępowania z urzędu

Oceną strony jest objęta decyzja ostateczna niezależnie od jej treści, czyli zarówno decyzja tworząca prawa, jak i decyzja, z której nie wypływają uprawnienia dla strony. Żądanie strony z art. 145a § 1 k.p.a. ma charakter materialnoprawny. Jest to żądanie rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w związku z czym nie można rozpatrywać go wyłącznie jako prawa procesowego do złożenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W razie niekonstytucyjności normy prawnej zgoda strony jest koniecznym elementem wznowienia postępowania (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2018 r., sygn. I OSK 1217/16, LEX nr 2462598).

W art. 145a § 2 k.p.a. przewidziano, że skarga o wznowienie powinna zostać wniesiona w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

W orzecznictwie przyjmuje się, że jest to termin o charakterze procesowym, w związku z czym ma do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 17 grudnia 2015 r., sygn. III AUa 491/14, LEX nr 1964980). Podkreśla się jednak, że brak wiedzy o wejściu w życie orzeczenia Trybunału nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu na wniosek strony (wyrok SA w Szczecinie z 31 sierpnia 2017 r., sygn. III AUa 109/16, LEX nr 2379155). Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ sprawdza m.in. czy wniosek o wznowienie wniósł podmiot będący stroną, a w razie niespełnienia tego wymogu wydaje postanowienie o odmowie wznowienia (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2016 r., sygn. II SA/Wa 349/16, LEX nr 2148470).

Natomiast po wydaniu postanowienia o wznowieniu przeprowadza się postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 k.p.a.). Nie można uchylić decyzji wydanej na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat (por. art. 146 i art. 151 § 2 k.p.a.).

—Anna Puszkarska, radca prawny

podstawa prawna: art. 145a, art. 146-152 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. DzU z 2017 r. poz. 1257 ze zm.)