Adwokat radzi młodym prawnikom: e-mail nie zastąpi rozmowy z klientem

Rz: Czy miał pan trudniejsze chwile w karierze?

Czesław Jaworski, adwokat: Zdarzały się, choć wydawało mi się, że będzie inaczej. Jednego dnia zapadło kilka korzystnych dla moich klientów orzeczeń. Myślałem, że drzwi do mojej kancelarii nie będą się zamykać. Okazało się jednak, że przez kilka tygodni nie przyszedł żaden klient z nową sprawą.

I co pan zrobił?

Spożytkowałem ten czas na dokształcanie. W takich sytuacjach nie należy się załamywać, tylko konsekwentnie wzmacniać swoją wiedzę i dyscyplinę pracy. Ani do sukcesów, ani do chwilowych niepowodzeń nie można przykładać zbyt dużej wagi. Trzeba robić swoje.

Jaki ma pan sposób na sukces w zawodzie?

Ciągłe dokształcanie się. Prawo zmienia się w zawrotnym tempie. Za swojego życia musiałem przyswoić kilka kodeksów karnych. Zmieniało się i zmienia również prawo cywilne, gospodarcze i administracyjne. Bardzo ważna jest rzetelność.

Co pan przez nią rozumie?

Chodzi o rzetelność przedstawienia racji. Klienta trzeba informować o wszystkim, co jest istotne w sprawie. Powinien wiedzieć zarówno o dodatnich stronach, jak i ujemnych. Adwokat nie powinien kierować się przede wszystkim chęcią zysku.

Obecnie może być z tym problem. Zgłaszali się do mnie klienci z prośbą, bym wydał opinię niezależnego prawnika, czyli takiego, który nie będzie przedstawiał tylko okoliczności korzystnych dla strony.

Należy odróżnić sprawy karne od cywilnych i gospodarczych. W karnych w zasadzie adwokat nie powinien odmówić podjęcia się obrony. W innych ma wybór. Nie musi podejmować się spraw straconych.

Rzetelność obowiązuje także w wobec sądu. Pełnomocnik nie powinien przedstawiać stanu faktycznego sprzecznego z rzeczywistością. Czym innym jest komentarz, w którym prawnik ma swobodę, a czym innym ustalenia faktów.

Współorganizował pan Studium Wymowy Sądowej przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, a potem na innych uniwersytetach. Czy umiejętności retoryczne są dla młodych ważne?

Studium było wspólną inicjatywą środowiska adwokackiego i aktorskiego. Język podupadł. Stał się nijaki, miałki, a jak niektórzy mówili – nie wyrażał tych treści, które wyrażać powinien. W studium zaangażował się m.in. Aleksander Bardini, Tadeusz Łomnicki, Jan Świderski, Gustaw Holoubek, a ze strony adwokatów Witold Bayer, Olgierd Missuna i Jerzy Nowakowski. Teraz język mówiony jest zastępowany językiem pisanym, ale żaden e-mail nie zastąpi rozmowy z klientem. Poprawna polszczyzna jest ważna także w sali sądowej, i powinni się z tym liczyć nie tylko pełnomocnicy, ale i sędziowie. Powinni przekazać ustne uzasadnienie w sposób zrozumiały.

Czy jest z tym problem?

Niestety jest. Prawnikom wydaje się, że wystarczą im same argumenty, ale ważna jest także forma oraz czytelność przekazu.

Czy pana zdaniem wciąż warto iść na prawo?

Mamy do czynienia z nadprodukcją prawników. Może warto byłoby zmienić profil kształcenia na uniwersytetach. Prawnicy powinni znaleźć zatrudnienie w administracji. Urzędy powinny się na nich otworzyć. Tam wciąż brakuje fachowych prawników. Za to pełnomocników stron jest zbyt wielu.