O rozstrzygnięcie tej kwestii – i kilku innych z nią związanych – wystąpił Sąd Okręgowy w Poznaniu (sędzia Tomasz Żak). Wciąż budzą one wątpliwości w praktyce likwidacji szkód powypadkowych (wypłaty odszkodowania ubezpieczeniowego) i orzecznictwie.
VAT przy samodzielnej naprawie po wypadku
Pytania do SN sformułowano na kanwie sprawy, w której sąd rejonowy zasądził od towarzystwa ubezpieczeniowego sprawcy wypadku na rzecz poszkodowanego właściciela samochodu 61 tys. zł jako uzupełnienie odszkodowania ubezpieczeniowego. W postępowaniu likwidacyjnym towarzystwo przyznało poszkodowanemu 210 tys. zł, ale sąd rejonowy uznał, że jest zaniżone. W całości winno ono wynieść 269 tys zł, przy zastosowaniu metody kosztorysowej i obejmować także kwotę podatku VAT w zakresie w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego.
Czytaj więcej
Czy to początek zmiany trendu w ubezpieczeniach? Po prawie siedmiu latach polisy na świecie przestały drożeć. Polska podąża za tym, co dzieje się n...
W ocenie SO kwestia uwzględniania VAT w odszkodowaniu przy szacowaniu szkody metodą kosztorysową co do zasady nie powinna budzić wątpliwości, jeśli przyjąć, że podatek ten jest cenotwórczy. Ale w orzecznictwie wciąż utrzymują się rozbieżności w tej kwestii, jeśli poszkodowany naprawi samochód tzw. systemem gospodarczym bądź zleci naprawę warsztatowi który do kosztów (ceny) naprawy nie doliczy tego podatku (bo np. prowadzi działalność w szarej strefie unikając podatków).
Niejasne zasady odszkodowania z OC
W uzasadnieniu pytania prawnego do SN sędzia Żak wskazuje, że zasady pewności prawa i równości wobec niego nakazują by sprawach o odszkodowania (na zasadach ogólnych) przyjmować jednolite reguły ustalania tego ostatniego. Nie budzi zaś zaufania sytuacja, gdy osoba, która naprawiła systemem gospodarczym powypadkowy, uszkodzony w wypadku samochód ma otrzymać obiektywnie niższą kwotę odszkodowania aniżeli taka sama osoba która nie dokonała naprawy albo dokonała jej system gospodarczym, ale już po otrzymaniu odszkodowania mieszczącego w sobie stawkę VA. Dlatego sędzia wystąpił pytaniem prawnym.
Czytaj więcej
Jeśli wypłata z OC starczyła poszkodowanemu na remont auta, to nie ma już roszczenia o dopłatę i nie może go sprzedać.
SO pyta jednocześnie SN czy w sytuacji, gdy poszkodowany naprawił samochód do stanu sprzed szkody, należne mu odszkodowanie z OC powinno opiewać na rzeczywiste koszty naprawy, czy ma być ustalone metodą kosztorysową, według hipotetycznych kosztów? Zapytał też czy dopuszczalne jest przyznanie poszkodowanemu odszkodowania z uwzględnieniem rabatów na części zamienne i materiał lakierniczy, które ubezpieczyciel ponoszący odpowiedzialność za szkodę, proponuje i udostępnia poszkodowanemu.
- Te pytania dotyczą przede wszystkim problemu czy poszkodowany ma obowiązek naprawy pojazdu z czym wiąże się wybór metody rozliczenia szkody i kwestia rabatu. Trzeba dokonywać takiej wykładni - na co wskazuje także TSUE - która nie pozbawi poszkodowanego prawa do kompensacji szkody. Poza tym to poszkodowany powinien decydować o sposobie naprawienia szkody - ocenia Aneta Łazarska, sędzia SO w Warszawie, specjalizująca się tych sprawach.
Sygn. akt III CZP 29/24
