Każdy, kto posiada jakiś majątek, może zdecydować, kto po jego śmierci i w jakiej części przejmie po nim schedę, i spisać testament. Jeśli tego nie zrobi albo testament okaże się nieważny – spadkobiercy będą dziedziczyć według reguł określonych w kodeksie cywilnym: w pierwszej kolejności najbliższa rodzina (czyli małżonek i dzieci), a gdy jej nie ma – rodzice, rodzeństwo i dalsi krewni.
Jeśli zdecydujemy się przekazać majątek (lub jego część) za życia najbliższym, najlepszym sposobem będzie umowa darowizny. Warto jednak pamiętać o odpowiedniej formie. Gdy darujemy nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, obowiązkową formą jest akt notarialny.
Najbliższa rodzina, która otrzyma majątek w spadku lub na podstawie umowy darowizny, nie płaci podatku. Zwolnieni są z niego: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierbowie, rodzeństwo, ojczym i macocha spadkodawcy lub darczyńcy. Muszą jednak spełnić kilka warunków (piszemy o tym na str. 4.). Gdy tego nie zrobią, będą musieli zapłacić fiskusowi daninę.
Między dalszymi krewnymi zawierana jest często umowa dożywocia. Za przeniesienie własności nieruchomości obdarowany zobowiązuje się w niej zapewnić temu, kto nieruchomość przekazał, dożywotnie utrzymanie. Ponieważ umowa ta dotyczy nieruchomości, musi być sporządzona w formie aktu notarialnego.
Równie często jak umowy darowizny, między członkami rodziny zawierane są umowy pożyczki. Wprawdzie pożyczone pieniądze trzeba zwrócić, ale jeśli umowa zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego – stanowi dowód legalnie nabytych środków. Osoby z najbliższej rodziny mogą uniknąć podatku od czynności cywilnoprawnych.
