Fundacja L., której celem statutowym jest ochrona zwierząt wezwała radę gminy Banie do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały, zawierającej program zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy.
W wezwaniu fundacja wymieniła szereg uchybień uchwały, a mianowicie m.in. brak wskazania gospodarstwa rolnego zapewniającego miejsce dla bezdomnych zwierząt gospodarskich, brak określenia schroniska dla zwierząt w którym gmina zapewni bezdomnym zwierzętom miejsce, brak wskazaniu podmiotu zajmującego się wyłapywaniem bezdomnych zwierząt , a także nie określenie sposobu realizacji obowiązku polegającego na zapewnieniu całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
W związku z tym, iż samorząd nie odpowiedział na wezwanie, fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Gmina wniosła o jej oddalenie, przede wszystkim z powodu braku interesu prawnego fundacji w zaskarżeniu uchwały. Zdaniem samorządu przedmiot uchwały nie dotyczył bezpośrednio praw i obowiązków fundacji. – Nawet gdy statutowym celem działania organizacji społecznej jest ochrona zwierząt, organizacja taka nie ma szczególnego uprawnienia do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 11a ust. 7 ustawy o ochronie zwierząt, mimo że jest uprawniona do opiniowania programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi – przekonywała gmina.
Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi rada gminy oświadczyła, że uchwała prawa nie naruszała. Gmina tłumaczyła, że zapewnia bezdomnym zwierzętom miejsce domach zastępczych, a w razie ich braku, w hotelach dla zwierząt, z którymi zawrze stosowną umowę.
Ponadto gmina przyznała, iż nie zawarła umowy z konkretnym schroniskiem dla zwierząt, ponieważ na terenie województw zachodniopomorskiego i lubuskiego żadne schronisko nie było zainteresowane podpisaniem takiej umowy (przepełnienie schronisk lub koszt przekraczający możliwości finansowe gminy), jednakże dla zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom zawierana jest umowa z osobą prowadzącą hotel dla zwierząt.
Nie jest dopuszczalne, aby gmina poszukiwała schroniska dla zwierząt dopiero wówczas, gdy zajdzie taka konieczność
Ta argumentacja nie przekonała, jednak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w wyroku z 28 listopada 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 612/13) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wskazywanego przez gminę braku interesu prawnego fundacji, sąd przypomniał, iż w statucie organizacji znajduje się zapis, iż realizuje ona swoje cele m.in. przez czynne uczestnictwo w postępowaniach sądowych w sprawach dotyczących naruszenia zapisów ustawy o ochronie zwierząt. – Z tego względu Fundacja L. miała prawo do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, skoro zarzucała jej naruszenie ustawy o ochronie zwierząt – uznał WSA.
Oceniając uchwałę rady gminy merytorycznie, sąd stwierdził, iż zarzuty skargi są w całości uzasadnione.
WSA przypomniał, iż zapewnienie schroniska dla bezdomnych zwierząt jest ustawowym obowiązkiem gminy, z którego w żadnym razie nie zwalnia brak miejsc w istniejących schroniskach. Przy czym, sąd zwrócił uwagę, iż schroniskiem w myśl ustawy jest miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi spełniające określone warunki. – Schroniskiem dla zwierząt nie są domy zastępcze ani hotele dla zwierząt, na prowadzenie których zresztą nie przewidziano w uchwale żadnych środków finansowych – stwierdził sąd, dodając, że nie jest dopuszczalne, aby gmina poszukiwała schroniska dla zwierząt dopiero wówczas, gdy zajdzie taka konieczność.
