Pierwsze profile do oceny sędziów już gotowe

Pierwsze oceny okresowe sędziów pojawią się już za rok (w drugim kwartale 2013 r.). Od kilku miesięcy specjalny zespół ekspertów w Ministerstwie Sprawiedliwości pracuje nad  profilami kompetencji, które posłużą do ich prowadzenia. Na razie, jak dowiedziała się „Rz", gotowy jest profil do oceny sędziego gospodarczego, który pretenduje też do funkcji przewodniczącego wydziału lub wizytatora. Teraz podobne są tworzone dla sędziego cywilnego i karnego.

Na co resort zamierza zwracać uwagę?

– Lista spraw, które będą uwzględniane, jest długa – przyznaje Grzegorz Wałejko, wiceminister sprawiedliwości odpowiedzialny za funkcjonowanie sądownictwa.

10 tys. sędziów w sądach powszechnych czeka ocena

Trwają przygotowania

Wiceminister wylicza kompetencje: etos zawodowy, myślenie koncepcyjne, komunikacja społeczna, organizacja pracy i dyspozycyjność. Na tym jednak nie koniec. Na liście widnieją też: odporność na stres, wykorzystanie wiedzy, samorozwój i obiektywizm. Takie kompetencje będą brane pod uwagę przy ocenie szeregowego sędziego gospodarczego.

Jeśli jednak będzie on jednocześnie przewodniczącym wydziału, oceniony też zostanie pod kątem sprawowania funkcji menedżerskich. Chodzi o umiejętności zarządzania zespołem, planowania i organizacji pracy czy sprawowania funkcji kontrolnych.

Ideał do porównania

4 lata to okres, po którym będzie oceniany każdy sędzia przy okazji wizytacji jego wydziału

Ministerstwo chce, żeby zestaw kompetencji, tj. wiedza plus umiejętności, był podstawą oceny każdego sędziego. Najkrócej mówiąc, to tak jakby ustalić wzorcowy model sędziego i zestawiać z nim ocenianego. Podczas wystawiania ostatecznej oceny konkretnemu sędziemu będzie się brać pod uwagę obciążenie pracą, specjalizację (np. z prawa karnego czy cywilnego), jakość spraw (np. czy są skomplikowane prawnie, czy występuje w nich wielu oskarżonych i świadków itp.) oraz sprawność postępowania (jak szybko sędzia wydaje wyroki). To jednak obciążenie sędziego będzie miało wpływ na ostateczną ocenę, czy pracuje sprawnie. Sędzia Irena Kamińska, prezes Stowarzyszenia Sędziów Themis, przyznaje, że taki modelowy wzorzec jest niezbędny do oceny każdego sędziego.

– Bez niego byłaby ona niemożliwa – uważa. Wątpi jednak, czy uda się go stworzyć, mając na uwadze różne warunki, w jakich pracują sędziowie, i różne obciążenie sprawami.

Sprawdzenie tylko z ustawą

Nie wszyscy sędziowie godzą się na ocenę w oparciu o profile kompetencji. Są tacy, którzy uważają, że wszystko to, co będzie brane pod uwagę podczas wizytacji i przygotowania planu indywidualnego rozwoju, powinno zostać wyraźnie zapisane w ustawie.

Oceny okresowe będą przeprowadzane co cztery lata i zostaną połączone z wizytowaniem wydziałów. Każdy sędzia dostanie potem ocenę opisową (będzie miała wpływ na awans) i plan usuwania braków. Czasami będą to konkretne zalecenia szkoleniowe (podany zostanie temat szkolenia, które sędzia ma zaliczyć), czasem w grę wchodzić może indywidualna praca, czasem zaś wystarczy zmiana organizacji pracy w wydziale, w którym orzeka sędzia.