Brak ławników może skutkować spowolnieniem, a nawet dezorganizacją pracy sądownictwa. W sądach I instancji ich udział w rozprawach jest powszechny — skład orzekający tworzą sędzia zawodowy (jako przewodniczący składu i prowadzący rozprawę) oraz para ławników.
Jak informuje portal gdansk.pl, Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe na nową kadencję potrzebuje 56 ławników, w tym 46 do sądu pracy. Tymczasem na chwilę obecną zaprzysiężonych jest 22 ławników. Podobnie jest w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ.
W Sądzie Okręgowym w Gdańsku sytuacja nie wygląda wiele lepiej. Zapotrzebowanie wynosi łącznie co najmniej 115 ławników (optymalnie 136) - a jest 71. Mniej niż połowę potrzebnych sędziów społecznych skompletował II Wydział Cywilny Rodzinny (22 ławników na 54 potrzebnych) i IV Wydział Karny (13 na 30).
Sędzia Mariusz Kaźmierczak, rzecznik Sądu Okręgowego w Gdańsku w rozmowie z oficjalnym portalem miasta przyznaje, że z powodu niedoboru ławników może dojść do spowolnienia pracy niektórych wydziałów. Dlatego w Gdańsku prowadzony jest nabór uzupełniający.
Ile można zarobić będąc ławnikiem
Dlaczego brakuje chętnych do bycia sędzią społecznym? - Pewnie byłoby więcej chętnych, gdyby można było na tym dobrze zarobić, ale diety ławników są niewysokie. Do tego trzeba być dyspozycyjnym i mieć świadomość powagi spraw, w których się uczestniczy. Krótko mówiąc, nic w sądzie po tobie, jeśli się tym nie interesujesz — mówi portalowi Barbara Adamczyk - ławniczka z 20-letnim stażem.
Na jakie zarobki mogą liczyć ławnicy? Oprócz dziennej diety w wysokości 143 zł i 74 gr na rękę, ławnikowi przysługuje 15 zł 61 gr zwrotu kosztów podróży. Sędzia społeczny może zostać wyznaczony do udziału w rozprawach do dwunastu dni w ciągu roku. Liczba tych dni może być zwiększona przez prezesa sądu tylko z ważnych przyczyn, a zwłaszcza w przypadku konieczności zakończenia rozprawy z udziałem ławnika. Nawet jeśli byłoby to 18 dni w roku, trudno mówić o dużych pieniądzach — suma diet i zwrotów kosztów podróży wyniesie mniej, niż 3 tys. zł rocznie — zauważa portal miejski.
Kto może zostać ławnikiem
Ławnikiem może zostać obywatel Polski, mający pełnię praw cywilnych i obywatelskich, który spełnia określone warunki:
- posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
- jest nieskazitelnego charakteru;
- ukończył 30 lat;
- jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku;
- nie przekroczył 70 lat;
- jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika;
- posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
Ławnikami nie mogą być m.in. osoby zatrudnione w sądach i prokuraturach, policjanci, żołnierze, radni gminy, powiatu i województwa oraz duchowni.
Kandydatów na ławników do sądów okręgowych i rejonowych mogą zgłaszać radom gminy: prezesi właściwych sądów, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa (z wyłączeniem partii politycznych), co najmniej 50 (pięćdziesięciu) obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru.
Czytaj więcej
W całym kraju brakuje ok. 35 proc. ławników. W sądach mogą się pojawić problemy z wyznaczaniem składów.
