Premier do TK: chodzi o sprawność Trybunału

Trybunał Konstytucyjny opublikował uzasadnienie wniosku premiera zmierzającego do obniżenia minimalnego składu TK, co może ominąć bunt sześciu członków TK i odblokować orzekanie w pełnych składach.

Publikacja: 14.06.2023 13:54

Premier do TK: chodzi o sprawność Trybunału

Foto: PAP, Leszek Szymański

Chodzi o kontrolę konstytucyjną art. 37 ust. 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w zakresie, w jakim uniemożliwia orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie w sytuacji odmowy orzekania przez mniejszość konstytucyjnego składu Trybunału Konstytucyjnego.

Ponieważ TK liczy 15 sędziów (to jedyna w konstytucji liczba dotycząca składu TK) zwykła większość wynosi ośmiu sędziów. Mateusz Morawiecki chce by wykazać, że takie kworum wystarczy by skład TK uznać za pełny - zamiast obecnej jedenastki, który to próg kworum od połowy grudnia ubr. uniemożliwia zwołanie pełnego składu Trybunału, (choć był wyjątek, gdy TK zebrał się w jednoosobowym składzie w związku ze sprawą prezydenckiego prawa łaski).

Czytaj więcej

TK ma wesprzeć PiS w odblokowaniu Trybunału

Problemy ze składem to skutek kwestionowania przez kilku sędziów TK prezesury Julii Przyłębskiej i odmowy udziału w sprawach przez nią wyznaczanych. Chodzi tu zwłaszcza o rozpatrzenie wniosku prezydenta, dotyczącego noweli ustawy o Sądzie Najwyższym, która ma odblokować wypłaty unijne z KPO - ale spraw czekających na rozpoznanie w pełnym składzie jest więcej.

Trybunalska procedura nie przewiduje konieczności rozpoznania wniosku premiera w pełnym składzie - będzie więc to możliwe w składzie pięcioosobowym, który ma rozstrzygnąć, ilu sędziów liczącego 15 członków TK stanowi skład pełny.

Premier Mateusz Morawiecki wskazuje w uzasadnieniu wniosku, że minimalny pełny skład TK był wiele razy zmieniany ustawami i wynosił od 9 do 13 sędziów. Jego określenie według premiera jest powinnością ustawodawcy, by zagwarantować sprawność, rzetelność i efektywność działania TK oraz bez nieuzasadnionej zwłoki. Zasada rzetelnego i sprawnego działania instytucji publicznych wyrażona jest expressis verbis w preambule Konstytucji, niedopuszczalna jest więc sytuacja, w której Trybunał zostanie w praktyce pozbawiony możliwości wywiązywania się ze swoich konstytucyjnych powinności ze względu nieuprawnioną odmowę orzekania w pełnym składzie TK przez mniejszościową grupę jego sędziów - uważa szef rządu. I dodaje, że można też wyobrazić sobie inne sytuacje prowadzące do paraliżu Trybunału, w tym losowe np. śmierć albo ciężka choroba sędziego, a zwłaszcza kilku sędziów, Powinnością prawodawcy (to zarzut wobec obecnej ustawy) jest zatem zapewnienie Trybunałowi faktycznej możliwości wywiązywania się z powierzonych mu obowiązków - wskazuje premier.

Po nieskutecznych apelach, w tym prezydenta, o rozwiązanie sporu w ramach TK (Andrzej Duda wzywał, by sędziowie się "odkłócili" i wrócili do pracy) grupa posłów PIS złożyła w Sejmie projekt zmniejszenia pełnego składu orzekającego składu TK z 11 do 9. Ale z jakichś powodów Sejm przyhamował prace na ta nowelą, a poseł PiS Marek Ast zapowiedział wtedy, że jeżeli wniosek premiera wpłynie do TK, to Sejm będzie raczej czekał na jego rozstrzygnięcie i wskazania TK zostaną uwzględni w procedowanej w Sejmie noweli.

Wniosek premiera ma na celu obejście konstytucji - uważa prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego. I wskazuje, że zaskarżony do TK przepis zawsze kontrolowany jest pod kontem określonego wzorca konstytucyjnego, który może wynikać z kilku przepisów konstytucji, Jednak to postępowanie jego zdaniem winno być umorzone, gdyż toczy się w tej samej kwestii proces ustawodawczy, a TK nie może zastępować parlamentu i prezydenta w ich rolach. 

Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność