To sedno najnowszej uchwały trójki sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Co ciekawe trzy lata temu inny skład SN podjął uchwałę, zgodnie z którą sprawy o alimenty dla małoletnich dzieci od ich rodziców, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 tys. zł (liczy się ją jako sumę rocznych alimentów), nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym.
Jak wskazał wtedy SN za takim stanowiskiem przemawia fakt, że sprawy o alimenty mają zasadnicze znaczenie dla egzystencji i rozwoju psychofizycznego alimentowanego, więc wymagają szczególnej wnikliwości ze strony sądu i nie mogą być prowadzone według uproszczonych reguł procesowych w obu instancjach. A w postępowaniu uproszczonym np. ograniczona jest możliwość apelacji, a po upływie terminu do wniesienia tej ostatniej przytaczanie dalszych zarzutów jest niedopuszczalne. SN w tamtej sprawie miał jednak dodatkowy argument w postaci wyraźnego wyjątku (art. 505 [1] § 2 k.p.c.) od stosowania uproszczonego postępowania w sprawach małżeńskich i z zakresu stosunków miedzy rodzicami a dziećmi.
Czytaj więcej
Ministerstwo Sprawiedliwości próbuje usprawnić system egzekucji alimentów. Na razie jednak ojców niepłacących na dzieci przybywa.
Alimenty na wnuki. W jakim trybie?
Najnowsza uchwała SN dotyczy z kolei sprawy, którą matka małoletniego chłopca w jego imieniu wytoczyła jego dziadkowi ze strony ojca.
Sąd Rejonowy zasądził alimenty na dziecko w wysokości 400 zł miesięczne (z żądanych 1300 zł). Rozpatrując apelację dziadka Sąd Okręgowy w Poznaniu (sędzia Tomasz Żak) powziął wątpliwości które zawarł w pytaniu prawnym do Sądu Najwyższego: czy sprawa o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych z powództwa małoletniego wnuka przeciwko swojemu dziadkowi, której wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 tys. zł (liczonych za rok), podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym?
W uzasadnieniu pytania sędzia Żak argumentował, że w sprawach o alimenty mogą pojawiać się okoliczności uzasadniające ich podwyższenie przed zakończeniem procesu. A w postępowaniu uproszczonym nie można o to występować i niezbędne jest w takiej sytuacji wytoczenie kolejnej sprawy mimo, że owe okoliczności zaistniały jeszcze w czasie poprzedniego procesu. Kłóci się to z ekonomiką postępowania oraz istotą procesu o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych, którego celem jest dostarczenie uprawnionemu środków utrzymania adekwatnych do jego aktualnych potrzeb oraz aktualnych możliwości zobowiązanego do świadczenia alimentów.
Czytaj więcej:
Uchylenie się od alimentacji uzasadnia m.in. sytuacja, w której ojciec wielokrotnie znęcał się nad synami, co spowodowało ich traumę i zmuszeni oni...
Pro
SN w składzie sędziowie Tomasz Szanciło, Ewa Stefańska i Kamil Zaradkiewicz wskazał, że sprawa o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych z powództwa małoletniego wnuka przeciw jego dziadkowi, w której wartość sporu nie przekracza 20 tys. zł rocznie, podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Dla osób występujących o alimenty oznacza to, że w początkowej fazie sporu powinni sprawdzić w jakim trybie toczyć się będzie ich sprawa.
Sygn. akt III CZP 16/24
