Rzecznik Praw Dziecka uważa, że zagrożenie wpisem do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych nie stanowi dla dłużników alimentacyjnych czynnika motywującego do uregulowania należności. Jednocześnie wskazuje, że czynności podejmowane przez sądy rejestrowe w związku z wpisami do rejestru dłużników alimentacyjnych znacznie obciążają te sądy, jak również komorników sądowych.
Zdaniem RPO na skuteczność egzekucji alimentacyjnych wpływ ma postawa dłużników.
- Niezmiernie istotne jest zatem utrzymanie w systemie obowiązującego prawa wszelkich norm prawnych, mających na celu zmianę postaw dłużników alimentacyjnych i ich dyscyplinować do regulowania należności – wyjaśnia rzecznik.
- Niewielki wzrost odsetka dłużników, którzy zagrożeni wpisem do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, podjęli działania zmierzające do redukcji długu, czy tez duży nakład pracy sądów rejestrowych i komorników sądowych, nie można uzasadnić rezygnacji z dokonywania wpisów – dodaje.
W ocenie Rzecznika Praw Dziecka odstąpienie od obligatoryjnego wpisu do rejestru spowoduje, że wobec wielu dłużników alimentacyjnych nie będzie można zastosować żadnego realnego instrumentu motywującego i dyscyplinującego. Rzecznik jest za wprowadzeniem kolejnych, jeszcze bardziej restrykcyjnych środków dyscyplinujących dłużników alimentacyjnych.
Co stanowi prawo?
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Gdy organ właściwy dłużnika otrzyma wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, odbiera od niego oświadczenie majątkowe składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, a następnie przeprowadza wywiad alimentacyjny.
Jeżeli organ ustali, że niepłacenie alimentów spowodowane jest brakiem aktywności zawodowej dłużnika alimentacyjnego, zobowiązuje go do zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy i informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej takiej osoby.
W przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny zastosuje się do przewidzianych w ustawie czynności, tzn. nie uniemożliwi przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, nie odmówi złożenia oświadczenia majątkowego, a jednocześnie wykazuje pozorną aktywność zawodową (np. dokona rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, lecz nie przyjmie dedykowanych mu ofert zatrudnienia) nie ma prawnej możliwości uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i skierowania przez organ właściwy dłużnika wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy.