Od lat mimo zaostrzania kar za wykroczenia drogowe liczba kierowców, którzy przekroczyli dozwolony limit punktów karnych, jest podobna. Wniosek? Nie boją się kar. Wskazują na to policyjne statystyki. Tylko w 2011 r. kierowców, którzy stracili prawo jazdy, było 13 tys., niemal tyle samo co w latach 2008 i 2009 r. Nie podziałały ani rosnąca liczba fotoradarów, ani zaostrzenie mandatów, ani coraz bliższa perspektywa powtórnego egzaminu po przekroczeniu limitu 24 punktów.

W Polsce jest blisko 18 mln kierowców. Policja podaje, że 60 proc. tych, którzy jeżdżą i są zaliczani do doświadczonych (co najmniej rok za kółkiem), stosuje się do przepisów drogowych. Z pozostałymi bywa gorzej. Najczęściej jeżdżą zbyt szybko i brawurowo. Zdaniem policji lepszy skutek może przynieść zaostrzenie punktatora. Ten zmienił się w czerwcu.

– Karanie mandatami nie jest tak samo dotkliwe dla wszystkich. Jedni płacą 500 zł i jadą dalej, inni odczują dolegliwość finansową. Z punktami jest inaczej: są jednakowo surowe dla wszystkich – wyjaśnia Adam Jasiński z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Ocenia, że surowe karanie punktami może zadziałać jak straszak.

Tomasz Matuszewski z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Warszawie uważa podobnie. Zwraca jednak uwagę, że surowsze przepisy mogą wzmóc predyspozycje do kombinowania, np. świadomego zatajania przez właściciela, kto był kierowcą samochodu w dniu, kiedy otrzymał za wycieraczkę mandat za złe parkowanie.

Wśród kierowców łamiących przepisy zyskują od lat na popularności kursy reedukacyjne (pozwalają pozbyć się 12 pkt w ciągu roku). W 2011 r. tylko w

Warszawie udział w punktowym szkoleniu brały 2683 osoby.

Sami kierowcy sceptycznie podchodzą do zapewnień o poprawie bezpieczeństwa.

– Prawo staje się coraz bardziej represyjne, zwłaszcza dla kierowców zawodowych – mówi „Rz" Andrzej Łukasik z Polskiego Towarzystwa Kierowców. Podważa też tezę o poprawie bezpieczeństwa. – Skoro za niezatrzymanie się przed znakiem STOP grożą 2 pkt, a za niezapięte pasy 3 pkt, to nikt mnie nie przekona, że chodzi o bezpieczeństwo. Chodzi o to, żeby jak najwięcej zarobić na kierowcach – uważa.

W Polsce codziennie w wypadkach samochodowych ginie 15 osób, a 160 zostaje rannych. To dwa razy więcej niż w innych krajach UE.

– Nie wierzę w żadną represję karną. Tak jak nie zadziałały wyższe mandaty, tak też nie zadziałają wyższe kary punktowe – twierdzi adwokat Kazimierz Pawelec.