Wprowadzenie do rozporządzenia oddzielnego typu środowiskowego domu samopomocy (ŚDS) typu D dla osób ze spektrum autyzmu lub niepełnosprawnościami sprzężonymi to krok w dobrym kierunku, ale niewystarczający – uważa rzecznik praw obywatelskich. W wystąpieniu do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej RPO podpowiedział, co zrobić, by pomoc państwa dla osób ze spektrum autyzmu i ich rodzin, obiecywana w programie „Za życiem", była naprawdę skuteczna.
Czytaj także: Środowiskowe domy samopomocy przyjazne osobom z autyzmem
Zdaniem rzecznika ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z 19 sierpnia 1994 r. nie daje podstaw prawnych do odpowiedniego wsparcia dla osób wymagających indywidualnego traktowania z uwagi na zaburzenia spektrum autyzmu. Dzieli bowiem osoby z zaburzeniami psychicznymi na trzy kategorie: chore psychicznie (wykazujące zaburzenia psychotyczne), upośledzone umysłowo (niepełnosprawne intelektualnie) oraz wykazujące inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych. Tymczasem zaburzeń ze spektrum autyzmu nie można zaliczyć do żadnej z tych kategorii.
Efektywność samego wprowadzenia domów środowiskowych typu D bez dookreślenia szczegółowych standardów funkcjonowania i świadczenia wsparcia dostosowanych do potrzeb osób ze spektrum autyzmu może zatem budzić poważne obawy – pisze RPO do MPRiPS.
Zdaniem RPO domy dla autystów muszą spełniać specjalne standardy. Prawo powinno gwarantować osobne specjalistyczne placówki dla osób z autyzmem oraz dla osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi. W ŚDS dla osób ze spektrum autyzmu powinno być maksymalnie dziesięciu uczestników, a wskaźnik zatrudnienia powinien wynosić jeden opiekun na jednego uczestnika.
