Wcześniejsze zaliczenie okresów na zleceniu do stażu pracy. Czy możliwe?

W polskim prawie pojęcie stażu pracy odgrywa kluczową rolę. Od jego długości zależą bowiem nie tylko uprawnienia pracownika do urlopu wypoczynkowego, ale także szereg innych świadczeń i przywilejów związanych z zatrudnieniem np. szybsze nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, czy większe szanse w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych, jak i stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego dla osób wykonujących działalność zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy lub stosunek służbowy.

Problem polega jednak na tym, że współczesny rynek coraz częściej wykracza poza tradycyjny model umowy o pracę. Powszechne stały się umowy zlecenia, kontrakty B2B czy inne formy realizacji zadań służbowych, które nie mają wpływu na wspomniany staż. To się jednak zmieniło. 1 stycznia 2026 r. weszły w życie zmiany w k.p., które definiują staż pracy na nowo w odniesieniu do sektora publicznego. Z kolei w przypadku firm prywatnych nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 maja 2026 r. W efekcie do stażu wliczane będą okresy m.in. zarobkowania na zleceniu czy własnej działalności gospodarczej. Co dokładnie?

Czytaj więcej

Praca, Emerytury i renty

„Rzeczpospolita” dotarła do raportu ZUS o popularnych umowach. Dane zaskakują

ZUS odnotował najmniejszą liczbę umów o dzieło od początku funkcjonowania rejestru – wynika z raportu, do którego dotarła „Rzeczpospolita”.

Co wlicza się do stażu pracy? 

Zgodnie z nowymi przepisami do stażu wliczą się okresy:

– służby w policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Marszałkowskiej i Służbie Celno-Skarbowej,

– prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy z osobą prowadzącą biznes,

– zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

– wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług,

– korzystania z ulgi na start,

– pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,

– pracy zarobkowej (innej niż zatrudnienie) wykonywanej za granicą.

Czytaj więcej:

Rada Legislacyjna Reforma inspekcji pracy do rewizji? Przedsiębiorcy mówią o „zgniłym kompromisie”

Można jeszcze zrezygnować z pomysłu przekształcania, w drodze decyzji, innych form zatrudnienia w umowy o pracę – przekonują członkowie i eksperci...

Pro

Działania przed wejściem w życie nowych przepisów

Na tle nowych regulacji powstają jednak wątpliwości praktyczne. Jeden z naszych czytelników chciał wiedzieć, czy pracodawca prywatny powinien zaliczyć do stażu pracy umowę zlecenia pracownikowi zatrudnionemu od 1 marca 2026 na umowie o pracę w spółce, w której wcześniej pracował właśnie na zleceniu? Czy musi czekać do maja, aż regulacje w tym zakresie wejdą w życie w stosunku do niego? 

Marcin Frąckowiak, radca prawny z kancelarii Sadkowski i Wspólnicy, przyznaje, że zmiany dotyczące stażu pracy były niezbyt przejrzyście tłumaczone, przez co wiele osób błędnie uznało, iż nowe przepisy obowiązują wszystkich już od 1 stycznia 2026 r.

– Nic bardziej mylnego. Wspomniana nowelizacja k.p. wyraźnie wskazuje bowiem, że prywatnych przedsiębiorców nowe przepisy obowiązują dopiero od 1 maja 2026 r. Nawet jeśli ZUS wyda takie zaświadczenie już teraz, to pracodawca powinien je uwzględnić nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. – mówi

Co jednak z zasadą, że korzystne dla pracowników zmiany można poniekąd stosować „poza protokołem”?

Jak wyjaśnia mec. Marcin Frąckowiak, wspomniana reguła w zasadzie brzmi inaczej: „Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy k.p. oraz innych ustaw i aktów wykonawczych”.

– Zatem zasadę tę tak naprawdę stosujemy jako gwarancję, że pracownik „nie może dostać mniej”, a nie że „zawsze może dostać więcej” – wskazuje.

Przypomina, że art. 302¹ k.p., określający kwestie zaliczania nowych okresów do stażu pracy, nie znajduje zastosowania do pracodawcy prywatnego.

– Nie może on więc stwierdzić, że sam zadecyduje, że prawo zacznie go obowiązywać wcześniej. Jeśli pracodawca już dzisiaj chciałby zaliczyć pracownikowi staż cywilnoprawny do zatrudnienia pracowniczego , to wyłącznie jako formę pozaumownego „bonusu”, coś, czego prawo w ogóle nie przewiduje – ocenia

Art. 302¹ k.p. nie można bowiem jeszcze stosować.

Zapytaliśmy też o interpretację Państwową Inspekcję Pracy, jednak do tej pory nie otrzymaliśmy odpowiedzi.