Czternasta emerytura na stałe: dla kogo i na jakich warunkach

Kolejne dodatkowe roczne świadczenie dla seniorów zostanie wypłacone z urzędu – zapewnia ZUS. Komu przysługuje 14. emerytura.

Aktualizacja: 03.08.2023 10:09 Publikacja: 03.08.2023 03:00

Czternasta emerytura na stałe: dla kogo i na jakich warunkach

Foto: Adobe Stock

Ten specjalny rodzaj wsparcia wprowadzi na stałe ustawa, która wejdzie w życie 8 sierpnia.

Dla kogo 14. emerytura

Seniorzy do tej pory otrzymali już dwa przelewy równe kwocie najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji. Podobne kryteria będą musieli spełnić w tym roku i w latach następnych.

I tak, czternastka będzie przysługiwać osobom, które mają prawo do jednego ze świadczeń długoterminowych, czyli pobierającym emerytury i renty w systemie powszechnym, emerytury i renty rolników, służb mundurowych, emerytury pomostowe, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, renty socjalne, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, rodzicielskie świadczenia uzupełniające, świadczenia pieniężne przysługujące cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz renty inwalidów wojennych i wojskowych.

Jej wypłata ma nadal zależeć od wysokości pobieranego świadczenia podstawowego. Pełną kwotę dostaną jedynie osoby, u których nie przekraczało ono 2,9 tys. zł. Pozostałym wypłata zostanie pomniejszona o różnicę między wysokością renty lub emerytury a kwotą kryterium, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. Dalej ma też obowiązywać ograniczenie dotyczące minimalnej kwoty wypłaty. Po zastosowaniu mechanizmu „złotówka za złotówkę” musi ona wynosić co najmniej 50 zł. W innym przypadku świadczenie nie będzie wypłacane. Rząd zostawia sobie też furtkę, która umożliwi mu elastyczne kształtowanie wysokości świadczenia i terminu jego wypłaty w przyszłych latach. Te dwie kwestie mają być w każdym roku regulowane rozporządzeniami wydawanymi do 31 października.

ZUS przypomina

Organ rentowy na prośbę „Rzeczpospolitej” wyjaśnia niektóre wątpliwości z nią związane.

I tak, potwierdza, że będzie można otrzymać tylko jedną czternastkę, nawet gdy pobiera się dwa świadczenia, np. z KRUS i ZUS. Ponadto rencie rodzinnej, do której prawo ma kilka osób, będzie przysługiwała jedna czternastka, która zostanie podzielona po równo. Dalej wskazuje, że nie otrzymają jej osoby z zawieszonym prawem do świadczenia podstawowego, np. z powodu przekroczenia limitów dorabiania.

Czytaj więcej

Czternasta emerytura przyjęta z poprawkami przez Senat

Pytania dotyczą także kwestii związanych z wypłatami.

– Aby otrzymać czternastkę, nie trzeba będzie składać żadnych wniosków. Zostanie przelana z urzędu – zapowiada Paweł Żebrowski, rzecznik ZUS.

Podkreśla jednocześnie, że czternastka zostanie wypłacona wraz z emeryturą i rentą tą samą drogą co świadczenie główne (przelewem lub przekazem gotówkowym). Co prawda cały czas czekamy na wyznaczenie przez rząd miesiąca, w którym ruszy wypłata (zostanie wskazany w rozporządzeniu), już teraz wiadomo natomiast, w jakich dniach należy się jej spodziewać. Terminy przelewów z ZUS są bowiem stałe: to 1., 5., 6., 10., 15., 20., 25. dzień miesiąca.

Jeżeli rząd nie postanowi inaczej, czternastka w pełnej wysokości wyniesie w tym roku co najmniej 1588,44 zł brutto. Ze świadczenia zostanie pobrana składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Ile zatem na rękę dostaną świadczeniobiorcy?

– Wysokość czternastki netto dla konkretnej osoby będzie zależeć od jej wartości brutto oraz od wysokości świadczenia głównego – mówi Paweł Żebrowski.

Przykładowo, jak wskazuje, osoba z rentą 2000 zł brutto otrzymuje do ręki 1820 zł (tj. 180 zł składki zdrowotnej, brak zaliczki na podatek w przypadku świadczeń do 2500 zł). Jednak w miesiącu, w którym otrzyma czternastą emeryturę, na jej konto wpłynie 3134,48 zł. Czternastka skorzysta bowiem z pozostałej do wykorzystania kwoty zmniejszającej podatek (tj. 60 zł). Zaliczka na niego wyniesie wówczas tylko 131 zł, a składka zdrowotna od kwoty czternastki – 142,96 zł. Dodatkowe świadczenie netto wyniesie zatem 1314,48 zł. Odmienna kwota brutto świadczenia podstawowego da inny rezultat.

Podstawa prawna: Ustawa o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (DzU z 2023 r., poz. 1407)

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Tomasz Lasocki, ekspert od ubezpieczeń społecznych, wykładowca WPiA UW

Zasady przyznawania czternastki zostały źle skonstruowane. W efekcie osoba, która przepracowała w swoim życiu jeden dzień i ma kilkugroszową emeryturę, otrzymuje to świadczenie w pełnej wysokości. Natomiast emeryt, który był aktywny zawodowo kilkadziesiąt lat, czternastki nie dostanie. To nie wszystko. Także obywatel państwa UE, np. Niemiec, po jednym dniu pracy w Polsce otrzyma trzynastą i czternastą emeryturę po osiągnięciu polskiego wieku emerytalnego. To świetna wiadomość dla każdej Europejki, której czekanie np. do 67. roku życia będzie na stałe umilane trzynastką i czternastką. Nie ma przy tym znaczenia, ile ta osoba zarabia w kraju swojego pochodzenia. Polskie państwo daje bowiem takie dodatki każdemu, kto uzyska status emeryta w naszym kraju, a ten przysługuje choćby za jeden dzień pracy.

Wspomniane dochody nie mają też znaczenia dla polskich obywateli. W efekcie osoba, która zarabia np. na wynajmie mieszkań, może otrzymać czternastą emeryturę bez ograniczeń, jeżeli tylko jej świadczenie podstawowe mieści się w limicie. Wszystkie te nonsensy to efekt nierozważnych decyzji ustawodawcy. Można i trzeba będzie to naprawić w przyszłości.

Ten specjalny rodzaj wsparcia wprowadzi na stałe ustawa, która wejdzie w życie 8 sierpnia.

Dla kogo 14. emerytura

Pozostało 98% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
ABC Firmy
Nowa usługa w aplikacji mObywatel 2.0. Ministerstwo: to przełom
Aplikacje i egzaminy
Nowa KRS nie zostawia suchej nitki na kandydacie Bodnara na dyrektora KSSiP
Sądy i trybunały
Wznowienie postępowania z powodu "neosędziego"? Sąd nie czuje się związany wyrokiem ws. Wałęsy
Prawo dla Ciebie
Prof. Andrzej Kidyba: decyzja o odsunięciu mnie od zajęć jest skandaliczna
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie
Sądy i trybunały
Ujawniono drugi przypadek inwigilowania Pegasusem sędziego w Polsce
Materiał Promocyjny
Jak sztuczna inteligencja może być wykorzystywana przez przestępców cybernetycznych?