Czasem i ZUS płaci karne odsetki

Nie tylko płatnik składek musi w określonym czasie dokonywać niezbędnych płatności w ZUS. Terminy obowiązują także organ rentowy w sytuacji, gdy ma on dokonać wypłaty należnego świadczenia, np. zasiłku czy odszkodowania. ZUS ponowi bowiem konsekwencje opóźnień w wywiązaniu się ze zobowiązań wobec osób ubezpieczonych, za które ponosi odpowiedzialność. Warto o tym pamiętać.

[srodtytul]Ustawowy obowiązek[/srodtytul]

Kwestie odpowiedzialności za nieterminowe działanie ZUS reguluje art. 85 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=5CDD0DF3213CF123311B9A9E6E1246B5?id=184677]ustawy z 3 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych[/link] oraz wydane na podstawie tego przepisu [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=971618FFF4B6A98A71C1242469A9ED40?id=77959]rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 1 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłacania odsetek za opóźnienie w ustaleniu lub wypłacie świadczeń z ubezpieczeń społecznych[/link].

Zgodnie z art. 85 ustawy o s.u.s., jeżeli ZUS – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest zobowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia.

Chodzi tu m.in. o opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia spowodowane błędną interpretacją przepisów czy zaniechaniem podjęcia pewnych czynności z urzędu. Może to być także nieprawidłowe orzeczenie lekarza orzecznika ZUS w kwestii niezdolności do pracy.

[b]Uwaga! Obowiązku zapłaty nie będzie, gdy zwłoki nie spowodowały okoliczności, za które odpowiada ZUS.[/b]

Dla uwolnienia się od zapłaty odsetek nie będzie jednak wystarczające wykazanie, że ZUS nie ponosi winy w powstaniu opóźnienia. Tak [b]orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 7 października 2004 r. (II UK 485/03)[/b].

Natomiast [b]SN w wyroku z 25 stycznia 2005 r. (I UK 159/04)[/b] wyjaśnił, że wydanie przez organ rentowy niezgodnej z prawem decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy było możliwe wydanie decyzji zgodnej z prawem, w szczególności, gdy ubezpieczony wykazał wszystkie przesłanki świadczenia, oznacza, że opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność, choćby nie można było mu zarzucić niestaranności w wykładni i zastosowaniu prawa.

[srodtytul]Za jaki okres[/srodtytul]

Co do zasady odsetki wypłaca się za okres od dnia następującego po upływie terminu na ustalenie prawa do świadczeń lub ich wypłaty aż do dnia wypłaty.

Odsetki od kwoty świadczenia przyznanego wyrokiem sądu w sytuacji, gdy organ rentowy z naruszeniem prawa odmówił jego przyznania, nalicza się od upływu terminu, w którym organ rentowy powinien był wydać prawidłową decyzję uwzględniającą wniosek. Tak wynika z [b]wyroku SN z 14 września 2007 r. (III UK 37/07)[/b].