Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są najważniejsze postulaty Donalda Tuska skierowane do prezydenta w kwestii programu SAFE?
- Jakie argumenty przedstawia rząd w reakcji na propozycję alternatywnego finansowania poprzez „SAFE 0 proc.”?
- Jakie wyzwania stoją przed NBP w kontekście potencjalnych strat finansowych?
- W jaki sposób „SAFE 0 proc.” miałoby wpłynąć na finansowanie polskiej obronności?
- Jakie są główne różnice pomiędzy unijnym programem SAFE a proponowanym polskim mechanizmem finansowania?
- Dlaczego Donald Tusk apeluje o konkretne działania i informacje w sprawie proponowanego modelu finansowania?
– Panie prezydencie, panie prezesie, nie ma czasu na kombinacje. Polska, polskie firmy, pracownicy tych firm, polskie bezpieczeństwo czekają na pieniądze z programu SAFE – powiedział szef rządu w wystąpieniu opublikowanym na X.
Tusk zwrócił uwagę, że polskie firmy i ich pracownicy czekają na pieniądze z programu SAFE dla Polski – na dziesiątki miliardów złotych.
–Te fabryki już pracują pod ten program, już projektują to, co SAFE będzie finansował. Do maja możemy zaplanować wydanie prawie 200 miliardów złotych – podkreślił premier. –Panowie, wokół jest wojna. Ta sytuacja wymaga największej powagi i odpowiedzialności – mówił.
Czytaj więcej
Nie bójcie się SAFE-u, nie bójcie się wielkich pieniędzy które możemy dostać z UE - apelował wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosi...
Propozycja alternatywy dla SAFE a kondycja NBP
Tusk przyznał, że propozycji przedstawionej przez prezydenta i prezesa NBP „słuchał ze zdumieniem”.
Przywołał list prezesa NBP sprzed dwóch miesięcy, z grudnia 2025 r.w którym informuje, że w 2024 r. NBP poniósł 60 mld zł strat, a w 2025 r. – prawie 100 mld zł.
– Mówimy o stracie i , co najważniejsze, pan prezes napisał drukowanymi literami – nie można również wykluczyć straty NBP w kolejnych latach – mówi premier. Zauważył, że pieniądze z NBP na SAFE 0 proc. pojawiły się niespodziewanie po wizycie prezesa banku w Pałacu Prezydenckim. - A dla naszych rządów pieniędzy nigdy nie było z NBP, bo są gigantyczne straty. Jeśli to jest prawda, to oczekujemy bardzo konkretnych i precyzyjnych informacji na ten temat, bo to są naprawdę poważne kwestie – skwitował.
Trzy postulaty Donalda Tuska
Szef rządu skierował do prezydenta Nawrockiego trzy postulaty. Po pierwsze – aby natychmiast podpisał SAFE.
Drugi postulat dotyczy udzielenia jak najszybciej precyzyjnej informacji o faktycznych możliwościach finansowych NBP i o projekcie, jak wykorzystać te pieniądze.
– I trzeci postulat –niech to polskie złoto, bo to nie jest złoto panów Nawrockiego, Glapińskiego czy Tuska, które jest dzisiaj rozsiane po bankach w kilku miejscach na świecie, wróci wreszcie do kraju. Liczę na szybkie decyzje i szybkie odpowiedzi – zakończył premier.
Program SAFE
Unijny SAFE kontra SAFE 0 proc. Spór o finansowanie zbrojeń
Tusk odniósł się do propozycji prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego, by zamiast korzystać z unijnego programu SAFE, Polska stworzyła własny krajowy mechanizm finansowania wydatków obronnych – w publicznej debacie określany jako „Polski SAFE” albo „SAFE 0 proc.”. Idea polegałaby na tym, aby zamiast korzystać z europejskich pożyczek uruchomić finansowanie oparte na krajowych instytucjach finansowych i możliwościach NBP, tak aby ograniczyć zadłużenie wobec mechanizmów UE i zachować większą kontrolę nad sposobem wydawania pieniędzy.
– Polski SAFE 0 proc. jest lepszy dla polskich sił zbrojnych niż europejski SAFE z tymi obciążeniami, o których dyskutujemy w polskiej opinii publicznej – przekonywał Nawrocki. Projekt ma gwarantować 185 mld zł, które – jak mówił prezydent, przedstawiając tę propozycję razem z prezesem NBP – nie będą się wiązać z żadnymi odsetkami, z żadnym kredytem do 2070 r.
Na konferencji nie zostały jednak przedstawione szczegóły projektu, w tym to, skąd mają pochodzić te pieniądze. Glapiński wspomniał jednak o zysku NBP. – Zysk w 95 proc. przekazujemy rządowi i on jest używany w określonym celu. W tym wypadku spodziewamy się, że w celu właśnie wzmacniania polskiej obronności – stwierdził. Jednak bank centralny przez ostatnie trzy lata wykazywał straty.
Czytaj więcej
Prezydent Karol Nawrocki w sprawie leżącej na jego biurku ustawy o SAFE znalazł się w defensywie. Dlatego postanowił puścić oko do Konfederacji i z...
Rząd krytykuje tę propozycję, twierdząc, że bank centralny nie powinien bezpośrednio finansować wydatków państwa, a tworzenie alternatywy dla programu unijnego jest niepotrzebnym ryzykiem i polityczną grą. Zwolennicy rozwiązania z udziałem NBP odpowiadają z kolei, że program SAFE oznacza nowe zobowiązania finansowe wobec instytucji europejskich, a Polska mogłaby w większym stopniu oprzeć finansowanie obronności na własnych instrumentach.
Donald Tusk z apelem ws. wydatków na obronność i „polskiego SAFE 0 proc.”
Tusk wykorzystał transmitowane w piątek przez media posiedzenie Zespołu Koordynacyjnego w sprawie sytuacji na Bliskim Wschodzie do apelu ws. programu „polski SAFE 0 proc.” przedstawionego przez prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego.
– Ja jeszcze raz zaapeluję, żeby politykę tutaj naprawdę odłożyć na bok. Bardzo niecierpliwie, ale z taką serdeczną niecierpliwością, czekam na te konkretne szczegóły (...) ws. tych dodatkowych pieniędzy z NBP na rzecz przemysłu zbrojeniowego, obrony, bezpieczeństwa Polski, to żeby ani nie zwlekać, ani nie wahać. To nie może być pojedynek polityczny i alternatywa dla tego, co już się udało załatwić, ale z tego może być bardzo dobra synergia, jeśli to jest poważne, jeśli to jest serio i poważne – mówił premier. - Proszę jak najszybciej dostarczyć konkrety, a ja gwarantuję, że zabierze nam to kilka godzin, aby to przekształcić w projekt ustawy. Jeśli dziś dostanę ten materiał, to w poniedziałek będzie w Sejmie projekt ustawy (...).
