Reklama

Cezary Szymanek: Kim pan jest, prof. Glapiński – prezesem NBP czy politykiem PiS?

Projekt „polskiego SAFE 0 proc.” ma być odpowiedzią na europejski program finansowania zbrojeń. W praktyce staje się kolejnym przykładem wchodzenia prezesa Narodowego Banku Polskiego w bieżący spór polityczny. A to oznacza, że Adam Glapiński przypomniał Donaldowi Tuskowi o pewnej obietnicy, którą złożył wyborcom.
Prezydent RP Karol Nawrocki (P) i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński (L) podczas konfe

Prezydent RP Karol Nawrocki (P) i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński (L) podczas konferencji prasowej w Pałacu Prezydenckim w Warszawie

Foto: PAP/Paweł Supernak

Konstytucja nie pozostawia w tej sprawie żadnych wątpliwości. Prezes Narodowego Banku Polskiego nie może należeć do partii politycznej ani prowadzić działalności publicznej, która nie daje się pogodzić z godnością jego urzędu. Zapis ten nie jest wyłącznie elegancką deklaracją. To jeden z fundamentów stabilności państwa. Bank centralny ma bowiem stać poza bieżącą polityką. Właśnie po to, by nikt nie miał wątpliwości, że jego decyzje służą wyłącznie dbaniu o wartość pieniądza, a nie interesom którejkolwiek z partii.

Czytaj więcej

Polski SAFE 0 proc. Glapiński: rozwiązanie da kilkadziesiąt miliardów złotych co roku

„SAFE 0 proc.” – pomysł bez konkretów

Tymczasem nie od dziś Adam Glapiński sprawdza w praktyce, jak mocno można przekraczać granicę między bankiem centralnym a polityką. W środę odbyła się wspólna konferencja prezesa NBP Adama Glapińskiego i prezydenta Karola Nawrockiego, podczas której ogłoszono koncepcję „polskiego SAFE 0 proc.”, alternatywy dla europejskiego mechanizmu finansowania zbrojeń. Projekt miałby zapewnić około 185 mld zł na modernizację armii bez konieczności korzystania z unijnego programu pożyczkowego. Brzmi atrakcyjnie? Problem w tym, że – jak przyznał sam prezes NBP w czwartek, podczas kolejnej konferencji – konkretnych rozwiązań właściwie jeszcze nie ma. Glapiński wyjaśnił bowiem, że żadnych szczegółów nie przedstawi, ponieważ pomysły muszą najpierw poznać rząd, minister finansów i minister obrony oraz prezydent. Innymi słowy: bank centralny ogłosił publicznie projekt, którego mechanizm dopiero ma zostać dopracowany.

Wystąpienie prezesa NBP nie było zresztą jedynie prezentacją koncepcji finansowej. Pojawiły się w nim również zdania wyraźnie wpisujące się w bieżący spór polityczny – choćby sugestia, że środki z ewentualnego zysku NBP powinny trafiać do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych zamiast na „łatanie dziury budżetowej”. Trudno o bardziej bezpośrednie odniesienie do politycznej debaty o finansach państwa.

Czytaj więcej

Złoty stabilizator polskiej gospodarki. „Powinniśmy zwiększać jego zasoby”
Reklama
Reklama

Gdzie kończy się bank centralny, a zaczyna polityka

Właśnie dlatego problem z „polskim SAFE 0 proc.” nie polega tylko na tym, czy taki mechanizm jest ekonomicznie sensowny i prawnie możliwy. Problem polega na tym, że bank centralny znów pojawia się w środku politycznego sporu.

Dlatego konstytucja tak wyraźnie oddziela prezesa NBP od polityki. Adam Glapiński od lat pokazuje jednak, że granicę tę traktuje bardzo swobodnie. Tak jak kiedyś, jeżdżąc na Nowogrodzką na spotkanie z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, tak i teraz występując u boku prezydenta Karola Nawrockiego i tym samym opowiadając się po jednej ze stron politycznego sporu. Trudno interpretować tę sytuację inaczej niż jako kolejny dowód na upolitycznienie instytucji, która z definicji powinna być apolityczna.

Paradoksalnie, „polski SAFE 0 proc.” przypomniał właśnie o jednej z najgłośniejszych obietnic wyborczych rządu Donalda Tuska. O obietnicy rozliczenia upolitycznienia Narodowego Banku Polskiego. O obietnicy postawienia prezesa Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu.

Opinie Ekonomiczne
Krzysztof Adam Kowalczyk: SAFE – podróbka kontra oryginał. W co gra Adam Glapiński?
Materiał Promocyjny
Nowy luksus zaczyna się od rozmowy. Byliśmy w showroomie EXLANTIX
Opinie Ekonomiczne
Witold M. Orłowski: Kto coś zyska na tej wojnie?
Opinie Ekonomiczne
Maciej Miłosz: Irańska lekcja dla Polski
Opinie Ekonomiczne
Krzysztof Adam Kowalczyk: Jak długo potrwa slalom między stawkami VAT
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama