– Dla nas, 50-latków, Samoobrona i Andrzej Lepper są tym samym co Solidarność dla pokolenia Jarosława Kaczyńskiego i Donalda Tuska – mówi „Rzeczpospolitej” Jerzy Andrzejewski. Jest przewodniczącym najnowszej w Polsce partii politycznej, którą 8 maja wpisał do rejestru Sąd Okręgowy w Warszawie: Samoobrony Odrodzenie. I jest to ugrupowanie w ewidentny sposób nawiązujące do postaci Andrzeja Leppera.
Andrzej Lepper zmarł w niesławie. Mimo to dziś ta postać działa na wyobraźnię
Ten ostatni był jedną z najbardziej charyzmatycznych, ale też najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiej polityki. W latach 90. na fali rolniczych protestów stworzył Samoobronę, z którą wszedł do Sejmu, a ukoronowaniem jego kariery była funkcja wicepremiera i ministra rolnictwa w pierwszych rządach PiS. Z czasem legła ona jednak w gruzach wskutek afery gruntowej i seksafery, a 5 sierpnia 2011 roku został znaleziony martwy w biurze partii. Wskutek postępowania prokuratorskiego ustalono, że Andrzej Lepper popełnił samobójstwo przez powieszenie, w co nie wierzy wielu jego byłych zwolenników.
Czytaj więcej
Konfederacja domaga się komisji śledczej w sprawie śmierci Andrzeja Leppera - oświadczył poseł Robert Winnicki. Poseł Artur Dziambor mówił, że wypo...
Zdaniem Jerzego Andrzejewskiego pomimo błędów popełnionych przez Leppera wciąż jest on najwybitniejszym politykiem antyestablishmentowym od czasu transformacji ustrojowej. I tak myśli coraz więcej osób. Niedawno zarejestrowana partia jest już bowiem formalnie trzecią Samoobroną w Polsce.
Zarejestrowana partia miała mieć pierwotnie w nazwie „imienia Andrzeja Leppera”
Pierwsza z nich, nazywająca się po prostu Samoobrona, została zarejestrowana jeszcze w 2010 roku i jest po prostu byłą partią Andrzeja Leppera. Po jego śmierci przez wiele lat kierował nią były poseł Lech Kuropatwiński, zmarły w 2022 roku.
Kolejną partię, Samoobronę Rzeczpospolitej Polskiej, zarejestrował w 2022 roku Krzysztof Prokopczyk. Nazywa się ona tak samo jak ugrupowanie, z którym największe sukcesy odnosił swego czasu Lepper, ma niemal identyczne logo, zaś na stronie internetowej umieszczono w widocznym miejscu zdjęcie i cytat Leppera.
Mnie już brakuje słów, ja w życiu popełniłem dużo błędów, niekiedy powiedziałem coś za dużo, i wtedy wszyscy krytykowali, ale kiedy mnie zabraknie, to nastąpi cisza, a złodzieje w białych rękawiczkach będą rozkradali i rozkładali kraj
Najnowsza Samoobrona Odrodzenia miała pierwotnie mieć w nazwie „imienia Andrzeja Leppera”, ale ostatecznie jej twórcy się na to nie zdecydowali.
Twórcy nowej partii liczą na sukces polityczny
Po co powstała, skoro są dwie inne? – Dwie pozostałe w praktyce działają tylko na papierze – mówi Jerzy Andrzejewski. I dodaje, że jego ugrupowanie nie ma zamiaru podzielić ich losu.
– Jesteśmy pobłogosławieni przez rodzinę Andrzeja Leppera. W skład naszej formacji wejdą byli działacze Samoobrony, zresztą pomagali nam w zbieraniu podpisów do rejestracji. Istotne jest też to, że Samoobrona Odrodzenie będzie miała szerszy zakres zainteresowań niż tylko sprawy polskiej wsi. Chcemy być platformą społecznego protestu. Np. dlaczego z powodu opłat za emisję CO2 mamy płacić wielokrotnie więcej za prąd niż w krajach zachodnich? Przecież jest to zwykły sabotaż polskiej gospodarki – dodaje Andrzejewski.
Przewodniczący Samoobrony Odrodzenie był dotąd znany jako lider Polskiego Ruchu Antywojennego. Wśród założycieli partii jest też inny działacz tego ruchu Piotr Panasiuk, ale też m.in. były działacz Samoobrony z czasów Leppera Marian Sołyga. I nawet jeśli nie uda im się stworzyć ugrupowania, które zaistnieje na scenie politycznej, ich działania można uznać za dowód na to, że postać Andrzeja Leppera traktowana jest z coraz większą nostalgią.
W internecie trwa zbiórka na budowę pomnika Leppera
Nie tylko bowiem przybywa ugrupowań nawiązujących do tej postaci, ale też inicjatyw postawienia mu pomników. Obecnie w internecie trwa zrzutka na jeden z takich monumentów, które chce postawić przed Sejmem stowarzyszenie „Z podniesioną głową”. Pomnik ma pokazywać Leppera stojącego wśród kłosów żyta, a za projekt odpowiada rzeźbiarz Bartłomiej Kurzeja.
To niejedyna taka propozycja. W 2023 roku uchwałę o budowie w Warszawie pomnika Leppera podjęło Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych Rolników i Organizacji Rolniczych, którym kieruje były senator Samoobrony Sławomir Izdebski.
Czytaj więcej
Rolniczy związek podjął uchwałę o budowie upamiętnienia byłego szefa Samoobrony. Podobne działania prowadzi jedno ze stowarzyszeń.
Dlaczego Andrzej Lepper wywołuje dziś aż taki sentyment? Zdaniem politologa prof. Kazimierza Kika powodem jest rosnące zaniepokojeni na wsi. – Wieś niepokoi się z różnych powodów: od Zielonego Ładu, przez zboże z Ukrainy po z umowę z Mercosurem. Głównym reprezentantem polskiej wsi powinny być PSL i PiS, ale pierwsze kojarzone jest z establishmentem, a drugie, będąc w opozycji, jest bezradne. Na ich tle Lepper wyrasta na symbol, a walorem jego osoby staje się nawet zagadkowa śmierć – ocenia profesor.
