Tylko nieudana egzekucja uzasadnia odpowiedzialność wspólnika

[b]Tak postanowił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 1 lutego 2010 r., (I SA/Gd 917/09).[/b]

[srodtytul]Jaki jest problem[/srodtytul]

Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe. W oparciu o tytuł wykonawczy wobec spółki wszczęto postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonano zajęcia jej rachunku bankowego.

Prowadzona egzekucja nie doprowadziła do zaspokojenia całości należności. Ponieważ spółka nie dysponowała innymi składnikami majątkowymi i środkami pieniężnymi, które umożliwiałyby spłatę istniejących zobowiązań, naczelnik urzędu skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec jego bezskuteczności. Następnie wszczął postępowanie podatkowe wobec byłego członka zarządu spółki.

Sprawa ostatecznie znalazła swój finał w sądzie. Sąd skargę oddalił. Nie zgadzając się z nią, skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA.

[srodtytul]Skąd to rozstrzygnięcie[/srodtytul]

W uzasadnieniu NSA podał, że zaległość podatkowa spółki, za którą ponosi odpowiedzialność skarżący jako członek jej zarządu, powstała w październiku 2004 r. Niezrozumiałe w tej sytuacji było rozważanie tej odpowiedzialności według stanu prawnego obowiązującego do 31 stycznia 2002 r. NSA zwrócił uwagę, że z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie zmiana art. 116 § 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=582ECDA0581859658EA2BD1E83B507D8?n=1&id=176376&wid=328885]ordynacji podatkowej[/link].

O ile do wskazanej wcześniej daty członek zarządu uwalniał się od odpowiedzialności, gdy wskazał mienie, z którego egzekucja jest możliwa, o tyle po tej dacie wystarczające jest, by wskazał mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Zatem, jeżeli po bezskutecznym zakończeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce członek zarządu ujawni mienie spółki pozwalające na wyegzekwowanie wprawdzie niecałej, ale części dochodzonej od niego sumy, nie będzie odpowiadał za pozostałą (niezaspokojoną i nieznaczną) część zaległości podatkowej spółki.

Rozpoznając ponownie sprawę, WSA orzekł, że nie można przyjmować, iż nieudana egzekucja tylko z części majątku (np. z rachunku bankowego) lub przeprowadzona z wykorzystaniem jednego ze sposobów egzekucji wystarcza do przyjęcia bezskuteczności egzekucji jako przesłanki omawianej odpowiedzialności.

Dla pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności za zobowiązania spółki istotne jest, że w następstwie prowadzonego postępowania egzekucja okazała się bezskuteczna, a więc, że nie uzyskano środków pieniężnych w takiej wysokości, która pozwoliłaby na całkowitą spłatę zobowiązań.