[b]Tak wynika z wyroku NSA z 9 lipca 2009 r., II FSK 419/08[/b].
[srodtytul]Jaki był problem[/srodtytul]
Naczelnik urzędu skarbowego określił spółce zobowiązanie podatkowe. Ustalił, że spółka zaliczyła do przychodów określoną kwotę stanowiącą równowartość dodatnich różnic kursowych naliczonych od należności od zagranicznego kontrahenta, uregulowanych w drodze kompensaty ze zobowiązaniami spółki wobec tego kontrahenta.
Spółka zaliczyła też do kosztów kwotę stanowiącą równowartość ujemnych różnic kursowych naliczonych od zobowiązań uregulowanych poprzez kompensatę wzajemnych należności i zobowiązań spółki i jej zagranicznego kontrahenta.
Organ podatkowy stwierdził, że różnice kursowe powstałe między dniem uzyskania przychodu bądź zarachowania kosztu a dniem kompensaty wzajemnych wierzytelności jako różnice niezrealizowane mogą zostać uwzględnione wyłącznie w rachunku bilansowym, natomiast w świetle przepisów podatkowych nie będą mogły być zaliczone do przychodów bądź kosztów uzyskania przychodów.
Spółka odwołała się od decyzji. Bezskutecznie. Izba skarbowa utrzymała ją w mocy. Złożyła więc skargę do WSA.
[srodtytul]Skąd to rozstrzygnięcie[/srodtytul]
Sąd oddalił skargę. Stwierdził, że zaliczenie różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodu uzależnione jest od tego, czy nastąpiła faktyczna transakcja, w wyniku której podmiot poniósł realne koszty związane ze zmianą wysokości kursów walut. Potrącenie jest formą regulowania zobowiązań i należności. Nie oznacza to jeszcze, że skutki podatkowe potrącenia są tożsame ze skutkami podatkowymi zapłaty.
W przypadku różnic kursowych ustawodawca wiąże ich powstanie wyłącznie z dokonaniem faktycznej zapłaty, wyłączając tym samym możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów różnic kursowych, które są wynikiem wywiązania się z zobowiązań w innej formie.
Spółka wniosła skargę kasacyjną. NSA jednak ją oddalił. Stwierdził, że koszt musi mieć charakter rzeczywisty, a nie znajdować odzwierciedlenie w ujęciu bilansowym w księgach podatkowych.
Płynie z tego wniosek, że [b]zaliczenie różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodu uzależnione jest od wystąpienia rzeczywistej transakcji (obrotu środkami pieniężnymi), w rezultacie której jakiś podmiot poniósł realne koszty związane ze zmianą wysokości kursów walut[/b]. Konkluzję tę da się wyprowadzić m.in. z uregulowania wprowadzonego art. 15 ust. 1 lit. a ustawy o CIT.
[b]Nie można uznać za zapłatę każdego uregulowania należności przez dłużnika. Świadczenie w miejsce wykonania, kompensata, przeniesienie udziałów w spółce, barter są sposobami wygaśnięcia zobowiązania, lecz nie stanowią zapłaty[/b] w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
