Reklama

Każdemu wspólnikowi należy się tylko część odszkodowania

Po rozwiązaniu spółki cywilnej, a przed podziałem wspólnego majątku jej byłych wspólników, każdy z nich może domagać się od dłużnika przypadającej mu części należności związanej z jej funkcjonowaniem

Aktualizacja: 12.08.2009 07:45 Publikacja: 12.08.2009 06:30

Każdemu wspólnikowi należy się tylko część odszkodowania

Foto: Fotorzepa, Danuta Matłoch Danuta Matłoch

Izabela Lewandowska

Reklama

Sąd Najwyższy w wyroku wydanym na posiedzeniu niejawnym ([b]sygn. V CSK 325/08[/b]) potwierdził, że jeden wspólnik nie może w takiej sytuacji żądać zapłaty całej należności.

Z takim żądaniem wobec PZU wystąpiła Wiesława K., wspólniczka dwuosobowej spółki cywilnej występującej pod nazwą BB&WK. We wrześniu 2001 r. Wiesława K. i druga wspólniczka Danuta B. zawarły umowę ubezpieczenia mienia znajdującego się w lokalu dyskoteki, którą prowadziły.

W styczniu 2002 r. w wyniku kradzieży z włamaniem oraz aktów wandalizmu wspólniczki straciły część sprzętu nagłaśniającego oraz wyposażenia lokalu. Po tym zdarzeniu PZU wypłacił z racji umowy wiążącej go z właścicielkami dyskoteki bez mała 13 tys. zł.

W kwietniu 2002 r. Danuta B. wystąpiła ze spółki, a w aneksie do umowy znalazł się zapis, że przekazała swojej córce Barbarze B. „udziały w spółce” wynoszące 50 proc. Podziału majątku firmy byłe wspólniczki nie przeprowadzały.

Ponieważ PZU odmówił wypłaty wyższego odszkodowania, Wiesława K. i jej nowa wspólniczka Barbara B. wystąpiły przeciwko zakładowi do sądu. Według ustaleń ubezpieczyciela za skradzione mienie należało się odszkodowanie wynoszące ponad 38 tys. zł z odsetkami. Sąd przyznał Wiesławie K. połowę tej kwoty. Żądanie drugiej właścicielki natomiast w całości oddalił.

Reklama

Argumentował, że skoro Barbara B. nie była stroną umowy ubezpieczenia, nie była też ubezpieczonym w rozumieniu art. 808 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=9219FD015A95E883965C7354B1FE2F50?id=70928]kodeksu cywilnego[/link] i nie może występować z roszczeniami, które z tej umowy wynikają. Słowem – nie przysługuje jej legitymacja czynna w tej sprawie. Nie wykazała też, że nabyła od Danuty B. roszczenie o spełnienie świadczenia z umowy ubezpieczenia.

Sąd II instancji zgodził się z tym rozumowaniem. Uznał natomiast, że odszkodowanie należy się także za mienie o wartości ponad 36 tys. zł zniszczone wskutek włamania. Ponieważ Wiesławie K. przypada połowa tej kwoty, powiększył o nią odszkodowanie przyznane jej w I instancji.

SN uznał werdykt II instancji za prawidłowy i skargę kasacyjną Wiesławy K. oddalił. W uzasadnieniu swego wyroku zawarł kilka istotnych uwag dotyczących spółki cywilnej. [b]Uznał, że zbycie udziału przez Danutę B. na rzecz Barbary B. było nieważne i oznaczało w istocie wystąpienie ze spółki, co w wypadku spółki cywilnej dwuosobowej równoznaczne jest z jej rozwiązaniem. [/b]

Sąd nie zgodził się z twierdzeniem Wiesławy K., że jako wspólniczka spółki cywilnej ma prawo dochodzić całego odszkodowania za szkodę wyrządzoną w majątku tej spółki, a nie tylko części odpowiadającej jej udziałowi. W jego ocenie sytuacji powstałej w tej sprawie nie dotyczy art. 209 k.c., na który Wiesława K. się powoływała.

Przepis ten upoważnia współwłaścicieli do podejmowania czynności zachowawczych, tj. zmierzających do zachowania wspólnego prawa do przedmiotu współwłasności. Ma on – w myśl art. 875 § 1 k.c. – odpowiednie zastosowanie do majątku wspólnego wspólników po rozwiązaniu spółki cywilnej.

Chodzi jednak o to, iż w ocenie SN do takich czynności nie należą spory z osobami trzecimi o wykonanie zobowiązań związanych z gospodarowaniem rzeczą wspólną powstałych w toku wykonywania zarządu nad rzeczą wspólną. Jest to czynność z zakresu gospodarowania tym majątkiem.