Jakub Chabik: Dyskryminacja pozytywna plus równość selektywna to bunt mężczyzn

Urząd Miejski w Pszczynie uruchomił program „Edukacyjny maraton kompetencji”. To jedna z wielu inicjatyw, finansowana z funduszy unijnych. Program obejmuje zajęcia rozszerzające i wyrównujące dla dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym, m.in. językowe. W województwie śląskim dziewczęta mają już widoczne przewagi – osiągają na egzaminie ósmoklasisty o 9 pkt. lepszy wynik z j. polskiego i 1 pkt. z angielskiego. Nie ma różnicy z matematyki. Mimo to gmina zaoferowała dziewczynkom +5 punktów w kwalifikacji. Dla porównania – za niepełnosprawność można było dostać jedynie +3 punkty.

Choć w gminie Pszczyna w szkolno-przedszkolnej grupie wiekowej jest nieco więcej chłopców niż dziewcząt, wnioski do programu złożyło ok. 10 proc. więcej rodziców tych drugich. Można spekulować, że rodzice – widząc nierówne szanse – nie zdecydowali się wysłać wniosków w imieniu synów. Odrzucono 53 osoby, 49 spośród nich to chłopcy.

Gmina broni w oświadczeniu dyskryminujących kryteriów: „Badania i dane międzynarodowe wskazują, że dziewczynki i kobiety są niedoreprezentowane w obszarach matematyki, technologii i cyfrowych kompetencji. Wprowadzenie kryterium premiującego dziewczynki ma na celu wyrównanie tych nierówności i zwiększenie ich udziału w projektach edukacyjnych, co jest zgodne z zasadami równości i przeciwdziałania dyskryminacji.” – czytamy. „Nierówność to równość, pogłębianie nierówności to wyrównywanie, macie gorzej, więc macie lepiej, czego się czepiacie?” – można by po orwellowsku sparafrazować burmistrza.

Sprawą zainteresowało się Biuro Rzecznika Praw Dziecka. Niezależnie od wszystkiego, komunikat już wyszedł: „Jesteś dzieckiem gorszej kategorii”. Czy na pewno taki komunikat chcemy wysyłać młodym Polakom?

Chcielibyśmy, aby Pszczyna była odosobnionym przypadkiem, ale nie jest. Dyskryminujące zasady obowiązują w technikach w Jastrzębiu-Zdroju, które oferują dodatkowe punkty dziewczętom. Argumentem jest, że jest ich tam mniej; to logiczne, przecież poszły do liceów! W programie budowy kompetencji dla dorosłych w województwie pomorskim wsparcie otrzymały wszystkie kobiety i jedynie 60 proc. mężczyzn – mimo że program dotyczy edukacji. Podobna sytuacja miała miejsce w Toruniu (również dyskryminacja chłopców), Białymstoku (dotacje na rozpoczęcie biznesu), Wrocławiu (wsparcie na rynku pracy) i Dąbrowie Górniczej (budowa społeczności).

Czytaj więcej

Edukacja

MEN chce poprawić edukację chłopców. Powoła pełnomocnika

Resort edukacji zamierza zająć się edukacją chłopców. To reakcja na sygnały o tym, że system eduk...

Samorządy też nie są gotowe na danie głosu mężczyznom – wniosek o powołanie Rady ds. Mężczyzn odrzuciły samorządy województwa pomorskiego oraz miasta Warszawy. Jednocześnie procedowana jest ustawa tworząca Rady Kobiet w samorządach i oddająca w ich ręce wszystkie sprawy dotyczące równości i równouprawnienia. Taka równość wybiórcza to w istocie dyskryminacja: odmawianie mężczyznom podmiotowości i pełni praw obywatelskich.

Dyskryminacja pozytywna

W reakcji na powtarzające się doniesienia w podobnych sprawach Katarzyna Kotula i Magdalena Biejat musiały odnieść się do przykładów, kiedy mężczyźni mają większe obowiązki lub mniejsze prawa niż kobiety. Pojawił się przy tym termin „dyskryminacji pozytywnej” – który wywołał prawdziwą burzę i falę krytyki.

Spróbujmy go najpierw wyjaśnić. „Dyskryminacja pozytywna” to ułatwianie dostępu i otwieranie możliwości osobom, które z racji przynależności do nieuprzywilejowanej grupy miały trudności. Jak akcja „Dziewczyny na politechniki” angażuje personel państwowych uczelni wyższych; organizuje specjalne dni otwarte dla dziewczyn, oferuje dodatkowe kursy, pokazuje wzorce inżynierek i naukowczyń. Dziś odsetek studentek na politechnikach to ponad 33 proc. Dla dziewczyn zainteresowanych nowymi technologiami są programy mentoringowe i specjalne stypendia – także państwowe. Służy to dziedzinie, angażując wiele kobiecych talentów do nauk technicznych i tworząc bardziej zrównoważone, zdrowsze środowisko pracy. Zaproponowano ostatnio parytet płci w uczelnianych senatach, a w czerwcu w życie wchodzi dyrektywa Women on Boards, która narzuca taki parytet w ciałach zarządczych spółek giełdowych. To przykład dyskryminacji pozytywnej, na którą powołują się panie Kotula i Biejat.

Czytaj więcej

Społeczeństwo

Mężczyźni organizują swój pierwszy kongres. „Dość lekceważenia naszych spraw”

Po 15 latach od pierwszego Kongresu Kobiet rusza podobna inicjatywa dla mężczyzn, którzy mówią: „...

Równość owszem, ale selektywna

Tyle że to tylko połowa równości płci. Bo jest jeszcze druga połowa, którą ujrzymy, kiedy rozszerzymy perspektywę na inne dziedziny. Zarówno badania PISA, jak i egzamin ósmoklasisty pokazują dużą dysproporcję płci w wynikach w nauce języków. W wieku 15 lat pojawia się pierwszy punkt odcięcia: szkoła średnia. Chłopcy, którzy średnio osiągają 8 pkt. mniej na egzaminie z języka polskiego, 3 pkt. mniej z języka angielskiego i nie mają przewag w matematyce, płacą za to dostępem do szkół maturalnych. Wśród absolwentów liceów proporcja wynosi 37 do 63 proc. na niekorzyść chłopców, wśród studentów studiów wynosi 41 do 59 proc., a wśród absolwentów 38 do 62 proc.

To poważne zjawisko, prowadzące do marnowania talentów. Powinniśmy je nazwać kryzysem edukacji chłopców i mężczyzn i świetnym kandydatem do dyskryminacji pozytywnej, czyli programów wspierających aspiracje edukacyjne mężczyzn. Jednak władze i instytucje nie pochylają się nad nim, nie prezentują recept i nie prowadzą działań – nawet tam, gdzie aż się o nie prosi.

Na uczelniach medycznych mężczyźni stanowią niecałe 24 proc. nowo przyjętych studentów, a więc prawie o ok. 1/3 mniej niż w szkołach technicznych. Próżno tam szukać akcji wspierających dla mężczyzn. M.in. dlatego stworzyliśmy raport „Chłopaki do medycznych!”, gdzie, gdzie pokazaliśmy problem i jego skutki w zakresie zdrowia publicznego. Próbowaliśmy diagnozować przyczyny i formułować sugestie rozwiązań. Reakcje były różne – od pozytywnych, aż po skrajnie negatywne – UM Poznań odmówił udostępnienia danych i trzeba było procesu i wyroku WSA, aby je wydobyć.

Władze i opinia publiczna zadowalają się narracją „nie starają się”, „nie uczą dość dobrze” albo „mają inny pomysł na siebie”. Mamy więc dwójmyślenie zależne od płci: kiedy w obszarach STEM lub na wyższych szczeblach kierowniczych niedoreprezentowane są kobiety, przyczyny postrzegamy jako systemowe i tworzymy działania instytucjonalne. Kiedy mężczyźni – „prywatyzujemy winę”, zrzucając odpowiedzialność na ofiary. Tymczasem nie można winić piętnastoletnich chłopców albo uznawać ich za dostatecznie dojrzałych, aby dokonywali „świadomych wyborów edukacyjnych”. Zwłaszcza, że luka edukacyjna pojawia się w dość silnej korelacji z wielkością miejscowości, w której jest szkoła: im mniejszy ośrodek, tym wyższa. Nie da się więc uciec przed konkluzją, że to system, a nie sami chłopcy lub ich środowisko, odpowiada za tę różnicę.

Czytaj więcej

Szkoły podstawowe i średnie

Badania: ponad połowa uczniów w Toruniu wymaga diagnostyki w kierunku depresji

Badacze z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na zlecenie tamtejszego magistratu przyjrzeli...

Parafrazując znany mem, „dyskryminacja pozytywna” jest dla kobiet, panie Areczku. Dla pana jest szybki koniec edukacji, a potem do roboty! I pracować do 65. roku życia, bo wcześniejsza emerytura, w wieku 60 lat, też jest tylko dla pana koleżanek.

Akcja rodzi reakcję, wykluczenie – bunt. W ostatnich wyborach prezydenckich mężczyźni zdecydowanie częściej poparli Sławomira Mentzena, potem zaś Karola Nawrockiego. To oni przesądzili o klęsce Rafała Trzaskowskiego. 75 proc. elektoratu skrajnie antyunijnej partii Grzegorza Brauna to mężczyźni. Trudno oprzeć się wrażeniu, że Polska sama hoduje swoich radykałów, w dużej mierze za unijne pieniądze budując poparcie sił antyeuropejskich. Jeśli to nie jest obłęd – to jak to nazwać?

Nasi przywódcy demokratyczni są na prostej drodze, aby powtórzyć w najbliższych wyborach ten „sukces” i oddać władzę prawicy – i to raczej tej skrajnej.

Co można z tym zrobić? Nie da się dłużej utożsamiać „równości płci” z „prawami kobiet”, jak robi się to dzisiaj i promować jednostronną „dyskryminację pozytywną”. Należy zrozumieć, że mężczyźni to podmiotowi obywatele, mają swoje potrzeby, oczekiwania oraz wzrastającą świadomość interesów grupowych. Skierować do nich pozytywną narrację, zrównać ich prawa i w politykach publicznych zacząć kierować do nich realne działania. Przestać traktować chłopców jako winnych swojego wykluczenia i oczekiwać, że mężczyźni mają potulnie godzić się na bycie dyskryminowanymi w obszarach takich jak uprawnienia emerytalne, obowiązki obronne, prawo pracy, czy traktowanie ojców jako rodziców.

Czytaj więcej

Plus Minus

Michał Gulczyński: Rząd Donalda Tuska ma dwa lata, by pomóc mężczyznom

Jeśli Sławomir Mentzen mówi o niskich podatkach, to taki przekaz do młodych mężczyzn trafia.Rozmo...

Jak mogą pomóc poszczególne ministerstwa

Jak odbić mężczyzn radykałom? Najważniejszym obszarem jest edukacja; działania podjęte na rzecz wzmocnienia chłopców są kluczem do mniejszej polaryzacji społecznej, dobrostanu rodzin i również demografii. Pilnie należy podjąć działania na rzecz czytelnictwa chłopców i likwidacji luki edukacyjnej.

Ministerstwo zdrowia powinno uruchomić program na rzecz zdrowia męskiego, przede wszystkim profilaktyki. Rozszerzyć okresowe badania pracy o zestaw podstawowej diagnostyki profilaktycznej: cukier, ciśnienie, cholesterol, prewencję nałogów i pomoc w rzucaniu ich. Poprawić dostępność wsparcia psychicznego dla mężczyzn. Przekonać ich, że dbanie o zdrowie jest męskie.

Ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej powinno podjąć trzy najważniejsze, ignorowane dotąd problemy dotyczące mężczyzn: samobójstwa, bezdomność oraz bezpieczeństwo pracy. Przestać dyskryminować mężczyzn w uprawnieniach emerytalnych, rentowych oraz do zasiłków rodzicielskich.

Ministerstwo funduszy i polityki regionalnej powinno dokonać przeglądu wszystkich programów unijnych z preferencjami punktowymi lub ilościowymi (gwarantowana liczba miejsc) ze względu na płeć. Automatyzm kobieta=preferencja, zastąpić celowanymi działaniami: tam, gdzie w danym obszarze i regionie wsparcia wymagają kobiety, wesprzeć je; tam, gdzie mężczyźni – wesprzeć ich. Upewnić się, że obok programów uruchamianych w tych obszarach, które dotyczą kobiet, uruchamiane są programy dotyczące mężczyzn i ich problemów: zdrowia, samotności, depresji, edukacji – i jest w nich równowaga.

Ministerstwo nauki i szkolnictwa wyższego powinno wymóc aktywne działania szkół wyższych na rzecz zrównoważenia dostępu mężczyzn do edukacji wyższej w ogóle. W sposób szczególny powinno podjąć działania w obszarach, gdzie mężczyzn jest bardzo mało: pedagogika, humanistyka, dyscypliny społeczne, nauki medyczne.

To wszystko trzeba robić już teraz. Stawką są głosy mężczyzn w wyborach, a stawką wyborów – prawdopodobnie jest demokratyczna przyszłość Polski, jej europejskie marzenie oraz bezpieczeństwo narodowe.

Zegar tyka, nie da się go zatrzymać zamykaniem oczu i pustymi słowami o „dyskryminacji pozytywnej”.