Ile się płaci za wpis prawa do księgi wieczystej nabywając prawo użytkowania wieczystego

Do Sądu Najwyższego trafiło pytanie prawne Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim. Problem, który miał rozwiązać, pojawił  się przy okazji transakcji zakupu nieruchomości przez  jedną  ze spółek.

W jej imieniu notariusz złożył do wydziału wieczystoksięgowego sądu rejonowego wniosek o wpis w dziale II księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku. Następnie pobrał od spółki 200 zł na uiszczenie opłaty sądowej.

Przewodniczący wydziału wieczystoksięgowego, do którego wpłynął wniosek,  zwrócił go, powołując się na art. 42 ust. 2 i 45 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z tymi uregulowaniami opłatę stałą pobiera się odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa, choćby wpis dwu lub więcej praw miał być dokonany na tej samej podstawie prawnej.

200 zł chciał zapłacić przedsiębiorca za wpis prawa użytkowania wieczystego działki wraz z prawem własności budynku

Spółka złożyła zażalenie. Według niej notariusz postąpił prawidłowo, pobierając jedną opłatę. Stosownie bowiem do art. 235 § 2  kodeksu cywilnego przysługująca jej własność budynku jest związana z wieczystym użytkowaniem działki. Oznacza to, że prawo do budynku nie może stanowić samoistnego przedmiotu rozporządzenia.

Z tego powodu – według  tej spółki – nie ma podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowy wniosek został nienależycie opłacony.

Sąd Okręgowy, do którego wpłynęło zażalenie, nabrał wątpliwości prawnych. Chodzi konkretnie o wykładnię wspomnianych wcześniej art. 42 ust. 1 i 45 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych. Okazuje się bowiem, że ich brzmienie nie jest takie jednoznaczne, o czym świadczy praktyka.

400 zł według sądu rejonowego powinna zapłacić spółka za  dokonanie zmian w księdze

Niektóre sądy bowiem pobierają tylko jedną opłatę, inne zaś za wpis każdego z tych praw żądają oddzielnej opłaty.

Tak zróżnicowane postępowanie wynika ze stosowania różnych wykładni przepisów. Dlatego trzeba rozstrzygnąć, czy  wpis dotyczy dwóch różnych praw, czy też prawa głównego , którym jest  prawo użytkowania wieczystego, i powiązanego z nim prawa własności.

Jeżeli chodzi zaś o Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, to ukształtowała się praktyka pobierania dwóch opłat.