Z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego zwrócił się toruński Sąd Okręgowy. Nabrał bowiem wątpliwości, czy dopuszczalne jest zrzeczenie się użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa nieobjętego przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przez niepaństwową niesamorządową osobę prawną.
Sąd Okręgowy rozpatrywał zażalenie miejscowej spółki jawnej na postanowienie toruńskiego notariusza o odmowie dokonania czynności notarialnej polegającej na zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa.
Zdaniem notariusza w obecnym stanie prawnym możliwe jest zrzeczenie się użytkowania wieczystego tylko w ściśle określonych przypadkach. Po pierwsze uregulowanych w art. 17b ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przepis ten mówi, że użytkownik wieczysty może zrzec się swego prawa przez złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego – w takim przypadku użytkowanie wygasa. Po drugie art. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami daje prawo zrzeczenia się państwowym lub samorządowym osobom prawnym.
Wspólnicy spółki twierdzą, że te dwie regulacje nie stanowią wyjątku od ogólnej zasady rzekomo wyłączającej możliwość zrzeczenia się użytkowania wieczystego, a jedynie określają odmienny tryb dla tych dwóch kategorii nieruchomości, i mają raczej charakter techniczny. SO wskazuje, że ani orzecznictwo, ani nauka prawa nie dopracowały się jednolitego stanowiska. Część komentatorów konsekwentnie sprzeciwia się dopuszczalności zrzeczenia się użytkowania użytkowania w przypadkach niewskazanych wyraźnie w ustawie bądź umowie.
Sprowadza się ono do stanowiska, że nie jest możliwe jednostronne zniesienie dwustronnego stosunku prawnego, jakim jest użytkowanie wieczyste.
