Nieoczywiste tańce polskie we Francji

Nasz narodowy kompozytor jest najważniejszy, to wiadomo. Szczycimy się Fryderykiem Chopinem jako kompozytorem globalnym, ale nie wykorzystujemy jego marki do promocji innych polskich twórców.

A przecież nawet w Japonii, która kocha Chopina miłością bezgraniczną, słychać pytania o innych naszych kompozytorów. Tak było choćby podczas ubiegłorocznej wystawy EXPO w Osace, gdzie naszą ofertę kulturalną zdominowały recitale chopinowskie.

Muzyka polska jest przecież znacznie bogatsza, ale trzeba wyjść poza pewien schemat myślenia. Przykładem tego jest projekt „Polish Focus”, realizowany obecnie w Lyonie przez Instytut Adama Mickiewicza.

Fryderyk Chopin kontra Władysław Szpilman

W zaplanowanym od listopada do czerwca cyklu koncertów Chopin pojawia się skromnie i w nieoczywistym połączeniu. Na marcowym recitalu zwyciężczyni Konkursu Chopinowskiego z 2010 r. Yulianna Avdeeva nokturny, fantazję i preludia Chopina skonfrontuje z utworami Władysława Szpilmana, zwłaszcza z jego suitą „Życie maszyn”. Ten niezwykle efektowny utwór powstał z fascynacji Szpilmana futuryzmem i awangardą, a Avdeeva uczyniła z niego popisowy numer recitalowy.

 „Focus Poland” koncentruje się na muzyce dawnej oraz XX-wiecznej. Pierwszy nurt może liczyć we Francji na zainteresowanie, bo muzyka dawna jest tu chętnie słuchana, choć to niełatwy rynek, bo Francuzi mają świetnych własnych artystów.

Cohaere Ensemble

Zespół muzyki dawnej Cohaere Ensemble

Foto: K. Sałajczyk

Instytut Adama Mickiewicza zaangażował doświadczony i znany we Francji nasz zespół – Arte dei Suonatori ze świetnym klawesynistą Marcinem Świątkiewiczem. Wystąpią także prowadzony przez Andrzeja Kosendiaka Wrocław Baroque Ensemble oraz młody, ale mogący się poszczycić zagranicznymi sukcesami konkursowymi i nagraniowymi żeński Cohaere Ensemble. W programach polskich zespołów pojawiają się utwory kompozytorów urodzonych i działających w Gdańsku, który w XVII w. należał do najciekawszych ośrodków muzycznych Europy.

Moda na Mieczysława Wajnberga

W lutym w Lyonie dominuje wiek XX. A jeśli tak, nie mogło zabraknąć utworów urodzonego w 1919 r. w Warszawie Mieczysława Wajnberga. Jego dorobek długo nie był znany światu, m.in. dlatego, że od czasów II wojny kompozytor mieszkał w Związku Sowieckim. Od dwóch dekad trwa jednak dobry czas dla Wajnberga odkrywanego przez wybitnych artystów i przez publiczność.

Linus Roth

Niemiecki skrzypek Linus Roth

Foto: mat. pras.

Do muzyków zafascynowanych nim należy niemiecki skrzypek Linus Roth, pozyskany obecnie – nie po raz pierwszy – przez Instytut Adama Mickiewicza. O twórczości Wajnberga wie wszystko, nagrał komplet jego utworów skrzypcowych. Do Lyonu zaprosił argentyńskiego pianistę José Gallardo, z którym współpracuje, a także dobrał sobie dwóch muzyków z Lyonu: altowiolistę Jean-Pascala Oswalda i wiolonczelistę Edouarda Sapey-Triomphe’a.

Wszystkie wykonywane utwory poprzedzał opowieściami o kompozytorze, a program ułożył tak, by pokazać, jak różnorodna jest jego twórczość. Była więc przebojowa wręcz „Rapsodia na tematy mołdawskie”, kojarzona z muzyką klezmerską, choć ważne są w tym utworze ludowe tematy z okolic Kiszyniowa, skąd pochodzili rodzice Wajnberga.

Czytaj więcej

Kultura

Mieczysław Weinberg długo czekał na uznanie świata

Cztery koncerty w dwa dni to potężna dawka, ale Brytyjczyków fascynuje Mieczysław Weinberg, czego...

Oprócz tego Linus Roth zagrał II Sonatę na skrzypce solo – błyskotliwą zabawą muzyką czystą, wręcz abstrakcyjną. A II Trio fortepianowe to przykład wspaniale skonstruowanej, wielkiej kameralistyki zagranej w Lyonie z niezwykłym wyczuciem i całościowej formy, i detali. Przyjęto to trio w Lyonie entuzjastycznie.

Błyskotliwa muzyka Witolda Lutosławskiego

– Od kilku lat przymierzano tu się do prezentacji muzyki polskiej – powiedział dobrze znający rynek francuski menedżer Stanisław Suchora, współpracujący przy „Polish Focus”. – Kiedy dowiedziano się, że wsparcia udzieli Instytut Adama Mickiewicza, chętnie zgodzono się na rzeczy mniej oczywiste.

Udział w polskim cyklu bierze więc udział także Orchestre National de Lyon. Po listopadowych koncertach z utworami Grażyny Bacewicz i Aleksandra Tansmana (prowadził je duński dyrygent Nikolai Szneps-Znaider), w lutym przyszedł czas na występ pod wodzą Marty Gardolińskiej.

Orchestre national de Lyon

Orchestre national de Lyon ba koncercie „Polish Focus”

Foto: Jacek Marczyński