Placido Domingo ma 85 lat i nie zamierza przestać śpiewać

Pytanie – kiedy Placido Domingo zakończy karierę? – świat zadawał sobie mniej przez ostatnich kilkanaście lat. Teraz już przestał, bo hiszpański tenor sam na nie odpowiedział definitywnym stwierdzeniem: „Będę śpiewał, dopóki żyję”. Te słowa zastąpiły inną dewizę powtarzaną przez dekady przez Placida Domingo: „Kiedy nie śpiewam, rdzewieję”.

Niewątpliwie jest absolutnym fenomenem. Już kilku pokoleniom ludzi śpiew Placida Domingo towarzyszy przez całe ich życie. W latach 70. i 80 my, żyjący wówczas w PRL, nie byliśmy w stanie oglądać go na scenach świata, ale docierały do nas filmy z jego wspaniałymi kreacjami: „Carmen” Francesco Rosiego czy „Traviata” Franco Zefirellego. Potem nastał czas koncertów trzech tenorów i telewizyjnej inscenizacji „Toski” w autentycznych wnętrzach Rzymu, rozgrywanej na żywo dokładnie w tych porach dnia i nocy, kiedy toczy się akcja.

Placido Domingo przyjechał do Zbigniewa Religi

W 1992 r. Placido Domingo przyjechał po raz pierwszy do Polski, do Zabrza, na zaproszenie Fundacji Zbigniewa Religi i to było istne szaleństwo. Znajdował się w życiowej formie, jego głos brzmiał dokładnie tak, jak na płytowych nagraniach. A on umiał oddziaływać na emocje dramatyzmem połączonym z absolutną swobodą i nienaganną (bo niedostrzegalną) techniką.

Lata dziewięćdziesiąte były też okresem dyskusji, który z trzech tenorów – José Carreras, Placido Domingo i Luciano Pavarotti – jest najlepszy. Czas przyniósł odpowiedź, przyznając pierwszeństwo jemu. To prawda, że pięknie brzmiące wysokie „c” – potwierdzenie klasy tenora – nigdy nie było jego numerem popisowym. Za to żaden inny tenor nie może poszczycić się tak długą karierą (ponad 3700 przedstawień) i tak różnorodnym repertuarem, obejmującym około 180 ról. Dokładnej ich liczby nie zna chyba nawet Placido Domingo.

Sekret długowieczności Placida Dominga

W czasach koncertowych spotkań trzech tenorów i ich stadionowych koncertów on jeden nie zadowalał się odcinaniem kuponów od zdobytej sławy, tylko nadal się rozwijał. Kiedy Luciano Pavarotti śpiewał niemal wyłącznie „O sole mio”, Placido Domingo postanowił wziąć się za muzykę Wagnera. Byłem akurat w Bayreuth, gdy debiutował tam na festiwalu wagnerowskim jako Parsifal. Ze zdumieniem opowiadano, że ten wielki gwiazdor na pierwszej próbie stawił się w dresie gotów realizować wszystkie stawiane mu zadania.

Przy okazji jednej z jego wizyt w Polsce, bo po 1992 r. przyjeżdżał do nas kilkakrotnie, zapytałem go, jaki jest sekret jego artystycznej długowieczności. Odpowiedział: – Recepta jest prosta, trzeba wszystko robić z pasją i traktować jako ciekawe wyzwanie. Wówczas nie grozi rutyna, a głos zachowa przypisaną mu przez naturę świeżość. W życiu i na scenie nie udaję, że mam mniej lat.

Jak zmienił się jego głos

Praw natury nie da się jednak oszukać. Po siedemdziesiątce, gdy śpiewanie w wysokim rejestrze tenorowym stało się dla Placida Domingo zbyt trudne, przerzucił się na wielkie role barytonowe (zazwyczaj dla niego transponowane w innej nieco tonacji). I znów odniósł sukces, choć nie wszyscy podzielali te zachwyty. Widziałem go w jednym z ostatnich operowych występów – na festiwalu w Salzburgu w 2019 r. Miał 78 lat, w „Luisie Miller” śpiewał partię ojca tytułowej bohaterki. W głównej partii tenorowej błyszczał Piotr Beczała, ale u Placida Domingo zachwycały nadal uroda, dźwięczność i siła głosu, choć było też sporo niedostatków, wynikających przede wszystkim z faktu, że jego głos męczył się szybciej niż u partnerów.

Placido Domingo i Piotr Beczała

Placido Domingo i Piotr Beczała w „Luisie Miller” w Metropolitan Opera

Foto: MET Opera

Oskarżenia i klęski

Po pandemii definitywnie zrezygnował z opery, zresztą miał w tamtym okresie jeszcze inne problemy. Na fali #metoo ponad 20 kobiet zarzuciło mu, że w przeszłości molestował je seksualnie podczas współpracy zawodowej. Ostatecznie żadne z oskarżeń się nie potwierdziło, ale na wszelki wypadek kilka instytucji operowych wolało go już nie zapraszać.