Miniony rok był dla mnie czasem eksploracji dwóch książek, które sytuują się na pograniczu popularyzacji i refleksji naukowej – a to obszar bardzo bliski mojej codzienności. Rok rozpoczęłam od zachwytu nad książką poświęconą „Jeleniogórskim szkołom koronki igłowej”. Jako etnografka i rękodzielniczka od lat poszukuję publikacji dotyczących tradycyjnych technik i z dużą przyjemnością trafiłam na wydanie z 2024 r. opracowane przez Stefanię Żelasko – badaczkę, znawczynię koronczarstwa i popularyzatorkę, której zależy na zachowaniu pamięci o tradycjach sprzed 1945 r., funkcjonujących na terenach później włączonych do Polski. To szczególnie ważne dziś, gdy obserwujemy silny powrót do tradycyjnego rękodzieła oraz wysyp wydawnictw lokalnych i muzealnych.
Drugą ważną lekturą była książka „Eleonora Plutyńska. Dama polskiej tkaniny” autorstwa Magdaleny Stopy. Przenosimy się tu na tereny Warmii, Mazur i Podlasia, gdzie od XIX wieku rozwijała się tradycja tkacka. Plutyńska – artystka i badaczka – łączyła perspektywę naukową z artystyczną, inspirowała się tkaninami tradycyjnymi, ale też aktywnie wspierała lokalne tkaczki, zakładając spółdzielnie i angażując je w swoje projekty. Dzięki jej działalności wiele tych tradycji funkcjonuje do dziś, a podlaskie tkaczki prezentują swoje prace na całym świecie, m.in. w Japonii. Książka jest nie tylko opowieścią o twórczości, ale też o uporze i odwadze Plutyńskiej w popularyzowaniu tkactwa.
Czytaj więcej
Nawet najbardziej szokujące sceny, które mogą wydawać się nieprawdopodobne, mają swoje potwierdze...
Równolegle od zeszłego roku fascynuje mnie serial publikowany na Instagramie przez Muzeum Zamoyskich w Kozłówce. Realizowany w zabytkowych wnętrzach, opowiada o codziennym życiu dworu z perspektywy służby. Śledząc losy Stefci i innych bohaterów, poznajemy realia życia ludzi niewidocznych w tradycyjnych narracjach historycznych. To znakomity przykład nowoczesnej popularyzacji wiedzy historycznej i muzealnej, który zgromadził ogromną publiczność wokół instytucji kultury i pokazał, że serial może być skutecznym narzędziem edukacji.
