Michał Szułdrzyński: Sztab Dudy pomaga prezydentowi

Jedną z ważniejszych umiejętności w polityce jest wytyczanie takich osi sporów, które albo w najlepszy sposób odzwierciedlają społeczne emocje, albo potrafią je uporządkować.

Tak było w kampaniach w 2005 i 2007 r. Najpierw PiS narzucił Platformie podział na Polskę solidarną i liberalną, dzięki któremu wygrał wybory. Dwa lata później, odwołując się do czarnej legendy IV RP i obiecując drugą Irlandię, PO odsunęła od władzy PiS.

W tej kampanii prezydenckiej sztab Andrzeja Dudy chce ustawić podział według linii zmiana/trwanie. Próbuje pokazać, że Bronisław Komorowski jest kandydatem sytych i zadowolonych, reprezentantem i zwornikiem obecnego układu władzy. Duda ma zaś być symbolem przyszłości, zmian, rewolucji. Problem w tym, że ten podział wydaje się bardziej na rękę Komorowskiemu. I to z kilku powodów.

Po pierwsze, mamy do czynienia z paradoksem, że partia konserwatywna, jaką jest PiS, musi stawać po stronie rewolucji, konserwatyzm przypisując głównemu przeciwnikowi, którego nazywa reprezentantem lewicy. Ale to nie najważniejszy mankament tej strategii.

Po drugie, trudno uznać, że istnieje w Polsce jakiś rewolucyjny potencjał, który pchałby masy do urn, by doprowadzić do radykalnej zmiany. Społeczne protesty rozeszły się wszak po kościach.

Największym problemem dla PiS jest dziś jednak sytuacja międzynarodowa. Gdy na Wschodzie tli się najpoważniejszy od upadku ZSRR konflikt geopolityczny, gdy do naszych granic zbliża się zagrożenie, to właśnie wszystko, co kojarzy się ze stabilnością i niezmiennością, budzi zaufanie, a nie zapowiedź rewolucji.

Mimo to większość ataków sztabu PiS na urzędującego prezydenta ma utrwalać ten podział. Służy do tego m.in. obrażanie Komorowskiego. Dobrym przykładem jest wypowiedź Zbigniewa Ziobry, który po wyjeździe głowy państwa do Japonii stwierdził, że prezydent „zrobił z siebie małpę". Życzliwi Dudzie blogerzy i publicyści byli bardziej dosadni. Dyskredytowanie prezydenta ma go moralnie zdelegitymizować, ma pokazać, że Komorowski nie nadaje się do sprawowania tej funkcji. Inną metodą jest ośmieszanie (jak choćby otwarcie muzeum, w którym wypominano Komorowskiemu wpadki i polityczne błędy), co ma odebrać głowie państwa coś dla polityka bardzo ważnego – powagę.

Sęk w tym, że przeciwników Komorowskiego nie trzeba przekonywać o tym, że jest on złym prezydentem. Trudno zaś założyć, że jego zwolennicy nagle się od niego odwrócą wskutek ataków prawicy lub z powodu przypominania jego wpadek. Przez ostatnie pięć lat wpadki nie podważyły zaufania do niego.

Zresztą skuteczność kampanii PiS zweryfikują sondaże w najbliższych tygodniach. Na razie poparcie prezydenta wśród zdecydowanych wyborców rzeczywiście spadło poniżej 50 proc. Poparcie dla Dudy zaś rośnie i zrównuje się z tym, jakim cieszy się PiS.

Czy spadki Komorowskiego wynikają z kampanii negatywnej? Niekoniecznie. Prezydent dotąd cieszył się bardzo dużym zaufaniem, również w elektoracie innych partii (np. połowy wyborców PiS), więc nie jest zaskoczeniem, że wraz z rozpoczęciem kampanii przez pozostałych kandydatów poparcie dla niego stopniało. Magdalena Ogórek, Adam Jarubas czy Janusz Palikot, którzy razem według sondaży mogą liczyć na ok. 10 proc., odbierają te głosy właśnie Komorowskiemu.

Jednocześnie wzrost poparcia dla takich antysystemowych kandydatów jak Paweł Kukiz czy niezły wynik Janusza Korwin-Mikkego (razem też mają ok. 10 proc.) to zła wiadomość dla Andrzeja Dudy, który chciałby się przedstawiać jako alternatywa dla obecnego układu władzy.