Rzecznik Praw Obywatelskich, Irena Lipowicz Lipowicz wystąpiła do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego w sprawie budzącego zastrzeżenia przepisu art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa autorskiego. Regulacja ta przyznaje osobie lub podmiotowi, do którego należą prawa autorskie, możliwość wystąpienia z roszczeniem o zapłatę wielokrotności stosownego wynagrodzenia, jeśli doszło do naruszenia jego praw. Przy czym, przez pojęcie „stosownego wynagrodzenia" rozumie się wynagrodzenie, jakie otrzymałby autor, gdyby osoba, która naruszyła jego prawa autorskie, zawarła z nim umowę o korzystanie z utworu w zakresie dokonanego naruszenia.
Zdaniem RPO zasada ta powoduje, że odszkodowanie traci swoją funkcję kompensacyjną i staje się cywilnoprawnym środkiem represji wymierzanym sprawcy naruszenia autorskich praw majątkowych.
Potwierdza to orzecznictwo, np. wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2011 r. (
sygn. akt IV CSK 133/11
), w którym uznano, że przewidziane w kwestionowanym przepisie odszkodowanie z tytułu zawinionego naruszenia autorskich praw majątkowych nie zależy od wykazania wysokości poniesionego uszczerbku.
Obowiązujące w Prawie autorskim rozwiązanie budzi też wątpliwości na tle prawa unijnego, a dokładniej dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej. Dyrektywa ta wskazuje, że odszkodowanie powinno odpowiadać rzeczywistemu uszczerbkowi, jaki poniósł podmiot uprawniony.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Ministra Kultury o zajęcie stanowiska w tej sprawie oraz podjęcie działań w celu zmiany krytykowanego stanu prawnego.
