Polska rezygnuje z 21,5 mld zł pożyczek z KPO. Bo nie ma na nie popytu

– Rząd przyjął mandat negocjacyjny do zmiany Krajowego Planu Odbudowy – poinformowała w piątek na konferencji Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej. Jedną ze zmian ma być zmniejszenie części pożyczkowej KPO o ok. 21,5 mld zł.

Jaka decyzja rządu w sprawie KPO

Uchwała Rady Ministrów w sprawie zmian Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności była przedmiotem piątkowego, specjalnego posiedzenia rządu, poświęconego głównie ustawie budżetowej na 2026 r.

Minister Pełczyńska wyjaśniała, że redukcja KPO o 21,5 mld zł jest efektem przeglądu popytu ze strony przedsiębiorstw na inwestycje finansowane z części pożyczkowej KPO. – W efekcie tego oglądu została podjęta decyzja, że te środki nie zostaną korzystnie w Polsce zainwestowane, w związku z tym rezygnujemy z nich – mówiła szefowa resortu funduszy. – Państwo polskie nie ponosi z tego tytułu absolutnie żadnych kosztów – zastrzegła.

Ze słów minister Pełczyńskiej-Nałęcz wynika, że po redukcji KPO, zmniejszy się Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności – do 20 mld zł, z którego finansowany miał być m.in. projekt „Drogi Czerwonej” (w wysokości 3-5 mld zł). – Ta inwestycja zostanie zrealizowana ze środków krajowych, w pełni bezzwrotnych – zaznaczyła.

Pożyczki KPO a budżet państwa

Minister podkreślała, że preferencyjne pożyczki z KPO wsparły dotychczas ważne obszary polskiego rozwoju: farmy wiatrowe na Bałtyku, sieci przesyłowe, modernizację polskiej energetyki. – Ale trzeba było przeprowadzić pewną linię demarkacyjną pomiędzy tym, co jest konieczne, by taką preferencyjną pożyczkę dofinansować z polskiego budżetu, a tym, że jest to niepotrzebne, bo można to zrobić komercyjnie, albo nie ma na to popytu – wyjaśniała Pełczyńska-Nałęcz.

Czytaj więcej

Budżet i podatki

Unijny KPO obciążeniem dla polskiego budżetu. Będzie redukcja?

Choć program odbudowy po pandemii to dla Polski szansa na cywilizacyjny skok, okazuje się, że będzie miał bardzo duży negatywny wpływ na finanse pu...

Pytana o efekt budżetowy zmniejszenia części pożyczkowej KPO, oceniła, że jest to odzwierciedlone w polskim budżecie. Jak wyjaśniała, pożyczki spłacają podmioty korzystające z nich, ale spłaty te są rozłożone na kilka, kilkanaście lat. – W tzw. międzyczasie jest to zatem pożyczka, która odnosi się do polskiego budżetu – mówiła Pełczyńska-Nałęcz.

Pożyczki z Krajowego Planu Odbudowy są wliczane do ogólnego zadłużenia Polski. W sierpniu minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podał, że relacja państwowego długu publicznego do PKB wyniesie 53,8 proc., a gdyby te pozycje skorygować o część pożyczkową KPO byłoby to 49,5 proc. A relacja zadłużenia całego sektora finansów publicznych miałaby wynosić odpowiednio 66,8 oraz 63,7 proc.

KPO po zmianie: nowe priorytety inwestycyjne i usunięte podatki

Obecnie wartość KPO to 59,8 mld euro, w tym 25,27 mld euro w postaci dotacji i 34,54 mld euro w formie preferencyjnych pożyczek.

Resort funduszy podał, że pierwsza runda negocjacji z Komisją Europejską w kwestii rewizji KPO odbędzie się już we wtorek. Do 25 listopada KE ma zaakceptować nasze propozycje, a Rada UE ma się zgodzić na nie do 16 grudnia.

Rewizja KPO, oprócz redukcji części pożyczkowej, ma „ratować środki inwestycyjne” w części grantowej, przekierowując je na potrzebne i realizowalne inwestycje. Chodzi np. o zwiększenie wsparcia na inwestycje wodno-kanalizacyjne na obszarach wiejskich, na gwarancje kredytowe dla firm czy na korzystanie z 6 satelitów.

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, w ramach rewizji KPO usunięte mają być tzw. podatki Morawieckiego, czyli akcyza rejestracyjna od aut spalinowych, czy opłaty środowiskowe dla samochodów spalinowych użytkowanych przez przedsiębiorców. – Zastępujemy to reformami, które otwierają możliwości dla paliwa, dla którego Polska ma duży potencjał i może to zmienić polski miks energetyczny. To są reformy dotyczące aukcji dla biometanu oraz gazociągów bezpośrednich dla biogazu, biogazu rolniczego i biometanu – wymieniła szefowa MFiPR.