Bruksela za większą konkurencją audytorów

[i]Korespondencja z Brukseli[/i]

– Czy to jest normalne i zdrowe, że ta sama firma przegląda księgi przedsiębiorstwa i mu doradza? Czy jest możliwe zachowanie całkowitej niezależności? – pytał wczoraj Michel Barnier, unijny komisarz rynku wewnętrznego.

Dziś na rynku audytu i doradztwa dominują: PricewaterhouseCoopers, Ernst & Young, Deloitte & Touche i KPMG.

Barnier zapowiedział, że za kilka miesięcy przedstawi propozycje konkretnych zmian. Eksperci KE podkreślają, że nie działają w próżni: ich propozycja jest reakcją na wątpliwości zgłaszane przez krajowe instytucje nadzorujące audytorów. – Ostatnio mieliśmy takie sygnały z Wielkiej Brytanii i Holandii – mówi ”Rz” ekspert Komisji. Pierwsza wątpliwość to umieszczenie w tej samej firmie działu badającego księgi i działu świadczącego usługi doradcze. Audytorzy mówią o ”szklanych ścianach” wewnątrz ich firm, ale komisarz im nie wierzy. Rozważa propozycję nałożenia ograniczeń na działalność doradczą.

Drugi problem stwarza koncentracja na rynku audytu, którą Barnier nazywa wręcz oligopolem. – Na 100 największych firm z giełdy londyńskiej aż 99 jest badanych przez kogoś z wielkiej czwórki – wylicza. W praktyce wybór audytora jest ograniczony, a często to wręcz bank sugeruje klientowi, którego audytora ma wybrać, jeśli chce dostać kredyt.

Ta koncentracja jest szczególnie widoczna wśród dużych przedsiębiorstw. Dziś średnio w Europie 70 proc. rynku należy do wielkiej czwórki.

Jej dominację widać też w Polsce, choćby na przykładzie spółek giełdowych. Według szacunków ”Rz” rynek audytu i doradztwa nad Wisłą jest warty 4 mld zł. – Stawki za audyt w Polsce są znacząco niższe niż w regionie i w całej UE. Polskie spółki wymagają od renomowanych firm audytorskich ciągłych zniżek cenowych. Nie zmniejsza się natomiast odpowiedzialność, a środowisko podlega ciągłym obostrzeniom i dodatkowym regulacjom, które często zwiększają zakres przeprowadzanych prac – tłumaczy Stacy Ligas, partner w KPMG.

Komisja Europejska rozważa zmuszenie dużych przedsiębiorstw do wyboru dwóch audytorów, w tym jednego mniejszego. Mógłby on dzięki temu uzyskać doświadczenie w badaniu ksiąg dużych spółek i stworzyć konkurencję dla oligopolu.

Dominacja czwórki firm to nie tylko problem braku konkurencji, ale też niebezpieczeństwa w razie upadku jednej z nich. – Co się stanie, gdy nagle jedna czwarta ważnych spółek straci audytora? – zastanawia się Barnier. Bruksela rozważa ułatwienie życia inwestorom poprzez wprowadzenie europejskiego paszportu. Uzyskanie prawa do prowadzenia audytu w jednym państwie członkowskim umożliwiałoby automatycznie działalność na terenie całej Unii.

– Propozycja stworzenia niezależnej instytucji, do której będzie się zgłaszała firma potrzebująca audytora i który będzie nominował taki podmiot, jest dyskusyjna. Wcześniej nie była nigdzie stosowana – twierdzi Antoni Reczek, prezes PwC w Polsce.

[i]masz pytanie, wyślij e-mail do autorki, [mail=a.slojewska@rp.pl]a.slojewska@rp.pl[/mail][/i]

[b][link=http://www.rp.pl/artykul/549366.html]Komentarz Anny Koper:[/link][/b]