W tegorocznym programie Nowych Horyzontów znalazło się wiele filmów, których autorzy uważnie obserwują świat, opowiadają o kondycji swoich narodów, rejestrują społeczne bolączki, przyglądają się współczesnej moralności. Dwa takie tytuły pojawią się na ekranie już w pierwszym dniu imprezy.
Twórcy irańscy często poruszają problem sytuacji islamskich kobiet– zdominowanych, traktowanych niemal jak niewolnice. Jednak "Rozstanie" Ashgara Farhadiego pokazuje wyłom, jaki powoli zaczyna się tworzyć w wielowiekowej tradycji Wschodu.
– Nasze społeczeństwo nie stoi w miejscu – mówił Farhadi. – Coraz więcej kobiet, zwłaszcza tych młodych, pochodzących z klasy średniej, chce decydować o swoim losie i aktywnie żyć.
Bohaterka "Rozstania" Simin postanawia wyjechać z Iranu. "Nie chcę, żeby moje dziecko tak żyło" –mówi. Kiedy jej mąż Nader się nie zgadza, Simin występuje o rozwód. Inna kobieta oskarża Nadera, że podczas awantury spowodował u niej poronienie. Te kobiety pod chustami zasłaniającymi twarz kryją już zdecydowanie i coraz większe poczucie własnej godności.
Ale "Rozstanie" dotyka też innych problemów współczesnego Iranu. To film o różnicach klasowych w tym kraju, zderzeniu tradycji i nowoczesności, stosunku Irańczyków do religii, a przede wszystkim o dzisiejszej moralności – kłamstwie wdzierającym się do codziennego życia, coraz bardziej powierzchownych relacjach pomiędzy ludźmi.
Spojrzeniem na dzisiejszą Turcję jest z kolei "Dawno temu w Anatolii" Nuri Bilge Ceylana. Na pierwszy rzut oka to kryminał. Ekipa śledcza szuka ciała zamordowanego człowieka. Zabójca był tak pijany w chwili zbrodni, że nie przypomina sobie, gdzie ukrył zwłoki. Ale ważniejsze od poszukiwań staje się w tym filmie tło.
Rozmowy, jakie toczą bohaterowie. Twórca "Klimatów" i "Trzech małp" maluje obraz społeczeństwa, które straciło moralny kompas. Mamy tu rzeczywistość rozdartego między wartości wschodu i zachodu kraju, w którym między wsią i miastem jest przepaść. Obraz Ceylana trwający aż 150 minut może się wydać widzowi nużący. Ale ci, którzy wczują się w jego powolny rytm, na pewno nie będą rozczarowani.
"Rozstanie" zdobyło w tym roku Złotego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie, "Dawno temu w Anatolii" – Grand Prix w Cannes. We Wrocławiu wreszcie obejrzą te filmy polscy kinomani. Podobnie jak kilka innych, równie interesujących obrazów, które stały się wydarzeniami wielkich imprez światowych. W różnych sekcjach widzowie znajdą nowe obrazy Pedra Almodóvara, Akiego Kaurismakiego, Catherine Breillat. Z kilkoma głośnymi twórcami spotkają się osobiście. Przyjazd do Wrocławia zapowiedzieli m.in. znakomity Koreańczyk Kim Ki-duk, bohater retrospektywy, mistyk kina Bruno Dumont czy Terry Gilliam – jeden z najbardziej zakręconych artystów kina amerykańskiego, współtwórca brytyjskiego Monty Pythona.
Festiwal Nowe Horyzonty potrwa do 31 lipca.
Filmy, których na Nowych Horyzontach nie wolno przegapić
poleca Barbara Hollender
„Rów" Binga Wanga
Chiński obóz reedukacyjny w latach 50. Film o koszmarze totalitaryzmu, ale też o wielkiej sile przetrwania i ocalaniu ludzkiej godności
„Skóra, w której żyję" Pedro Almodovara
Opowieść o uzależnieniu, zemście i poszukiwaniu tożsamości. Za rekomentację wystarczą nazwiska: Almodovar za kamerą i Antonio Banderas na ekranie
„Człowiek z Hawru" Akiego Kaurismakiego
Ponure wizje, jakie zwykle serwuje widzom Fin, tym razem ustąpiły miejsca wzruszającej bajce o emigrancie i o tym, co w życiu ważne
„Arirang" Kim Ki-duka
Przejmujący dokument, w którym południowokoreański reżyser, odcięty od świata, opowiada o swoim kinie, sztuce, twórczej niemocy
„Pina" Wima Wendersa
Dokument o zmarłej w 2009 roku wybitnej, niemieckiej choreogrface Pinie Bausch. Techika 3D pomaga oddać piękno jej tanecznych inscenizacji
„Poza szatanem" Bruno Dumonta
Piękne krajobrazy Bretanii, mężczyzna — uzdrowiciel i morderca, wielka tajemnica i refleksja nad istotą sacrum. Grand Prix w Cannes 2011
„Nagroda" Pauli Markovich
Film Meksykanki, zrealizowany w Argentynie, w koprodukcji z... Polską. Piękne zdjęcia Wojciecha Staronia, nagrodzone na festiwalu w Berlinie 2011
„Meek's Cutoff" Kelly Reichardt
Eksperyment z westernem odartym z romantyzmu. Zagubieni na pustyni osadnicy i pojmany przez nich Indianin. Refleksja nad trudnym dialogiem między kulturami.
