Reklama

Trzeba umożliwić opiekę na grobem

Kto dobrowolnie zobowiązał się do pochówku, może domagać się ekshumacji nie tylko tego zmarłego, ale też innych spoczywających w grobie, nawet obcych.

Publikacja: 15.07.2022 07:32

Trzeba umożliwić opiekę na grobem

Foto: AdobeStock

Naczelny Sąd Administracyjny wydał ważny wyrok dotyczący uprawnień osób, które z własnej woli zobowiązały się do pochówku kogoś spoza rodziny i w związku z tym opiekują się starymi grobowcami.

W marcu 2018 r. do powiatowego inspektora sanitarnego wpłynął wniosek o wydanie zezwolenia na ekshumacją zwłok kilku osób pochowanych w rodzinnym grobowcu na jednym z cmentarzy. Wnioskodawcy – małżeństwo – wskazali, że powodem ekshumacji jest uporządkowanie grobu.

Czytaj więcej

Prawo do grobu: Kogo gdzie wolno pochować

Kłopoty zaczęły się, gdy w odpowiedzi na wezwanie jeden z małżonków wyjaśnił, że nie jest osobą spokrewnioną ani spowinowaconą z osobami pochowanymi w grobowcu. Jest jedynie uprawniony do dysponowania nim na mocy aktu notarialnego zawartego w związku z umową dożywocia ze zmarłą. Wskazał, że z żoną są uprawnieni do ekshumacji, bo dobrowolnie zobowiązali się do pochowania zmarłej. I to wszystkich szczątków z grobowca, w którym spoczywa.

W pierwszej instancji urzędnicy zezwolili na ekshumację, ale tylko pani, do której pochówku zobowiązali się małżonkowie. Na ekshumację szczątków pozostałych osób się nie zgodzili z uwagi na brak pokrewieństwa czy powinowactwa.

Reklama
Reklama

Małżonkowie się odwołali, ale wojewódzki inspektor sanitarny umorzył postępowanie ws. odmowy, stwierdzając brak interesu prawnego. Racji małżonkom nie przyznał też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Inaczej na sprawę spojrzał dopiero NSA, który uchylił i wyrok, i decyzje obu instancji. Nie miał wątpliwości, że prawo do ekshumacji zwłok, poza najbliższą rodziną, mają m.in. także osoby, które dobrowolnie zobowiążą się do pochówku. Ale istnieje interes prawny nie tylko w stosunku do samego zmarłego, którego zgodzili się pochować, ale też innych osób. Taka wykładnia, zdaniem NSA, zapewnia bowiem wykonywanie także zadań publicznoprawnych wynikających z ustawy o cmentarzach.

Ponadto, jak zauważył sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, życiowo zapewnia również możliwość opieki nad starymi grobami, gdzie osób najbliższych nie ma i nie będzie, ale są osoby, które pozostając w takich czy innych relacjach, chociażby z jedną osobą zmarłą, dobrowolnie zobowiązują się do sprawowania nad nimi pieczy. A by ją sprawować, czasami trzeba dokonać ekshumacji i ponownego pochówku.

Wyrok jest prawomocny.

Sygnatura akt: II OSK 2293/19

Krajowy System e-Faktur (KSeF)
Pierwsze kroki w KSeF. Poradnik „Rzeczpospolitej” dla małych przedsiębiorców
Praca, Emerytury i renty
Zmiany w wypłatach 800 plus w lutym 2026. ZUS rozpoczyna przyjmowanie wniosków
Prawo rodzinne
Podział majątku przy rozwodzie. Sąd Najwyższy wskazuje o czym trzeba pamiętać
Nieruchomości
Nabywcy mieszkań będą musieli dodatkowo płacić za balkony i schody?
Prawo drogowe
Wchodzą w życie surowsze kary dla piratów drogowych. Wśród nich dożywotni zakaz prowadzenia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama