Reklama

TSUE o zmianie płci. Sąd nie jest związany wykładnią Trybunału Konstytucyjnego

Chociaż wydawanie dokumentów tożsamości leży w kompetencji państw członkowskich, to muszą one wykonywać tę kompetencję z poszanowaniem prawa Unii - stwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanął po stronie osób transpłciowych.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stanął po stronie osób transpłciowych.

Foto: Adobe Stock

Pytanie prawne, na jakie odpowiedział w czwartek TSUE dotyczyło sprawy osoby posiadającej obywatelstwo Bułgarii, która po urodzeniu została zarejestrowana w aktach stanu cywilnego jako mężczyzna. Obecnie osoba ta zamieszkuje we Włoszech, gdzie rozpoczęła terapię hormonalną i przedstawia się jako kobieta. Wystąpiła do bułgarskich sądów o uznanie jej za osobę płci żeńskiej i zmianę jej danych w rejestrze stanu cywilnego w akcie urodzenia. Wniosek ten został jednak oddalony. Zgodnie bowiem z uregulowaniami bułgarskimi, interpretowanymi przez pełny skład izb cywilnych tamtejszego najwyższego sądu kasacyjnego, termin „płeć” należy rozumieć w znaczeniu biologicznym, co wyklucza wszelkie zmiany dotyczące płci, nazwiska i numeru identyfikacyjnego. Co więcej, interes publiczny, oparty na wartościach moralnych lub religijnych społeczeństwa bułgarskiego, ma pierwszeństwo przed interesem osób transpłciowych. 

Rozpatrujący spór skład najwyższego sądu kasacyjnego powziął jednak wątpliwości co do zgodności tych uregulowań z prawem Unii Europejskiej i zwrócił się z pytaniem do TSUE. 

Czytaj więcej

Polska musi uznać małżeństwo jednopłciowe zawarte w UE. Wyrok TSUE

Rozbieżność między tożsamością płciową doświadczaną w trakcie życia a danymi dotyczącymi płci

Jak czytamy w komunikacie, Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że prawo Unii stoi na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które nie zezwalają na zmianę danych dotyczących płci, wpisanych w rejestrach stanu cywilnego w odniesieniu do obywatela tego państwa, który skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim.

Trybunał przyznał, że chociaż wydawanie dokumentów tożsamości leży w kompetencji państw członkowskich, to jego zdaniem muszą one wykonywać tę kompetencję z poszanowaniem prawa Unii.

Reklama
Reklama

Jak zauważono, rozbieżność między tożsamością płciową doświadczaną w trakcie życia przez osobę a danymi dotyczącymi płci zawartymi w jej dowodzie tożsamości może utrudniać korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się. Taka rozbieżność może bowiem zmusić tę osobę w wielu sytuacjach życia codziennego – w szczególności podczas kontroli tożsamości, podróży transgranicznych lub z powodów zawodowych – do wyjaśniania wątpliwości dotyczących jej tożsamości lub autentyczności jej dokumentów urzędowych.

Tymczasem zdaniem TSUE ograniczenie swobodnego przepływu osób może być dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy opiera się na obiektywnych względach interesu ogólnego i jest zgodne z zasadą proporcjonalności – zgodnie z prawem Unii i z prawami podstawowymi gwarantowanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawem do poszanowania życia prywatnego. Jak podkreślono, prawo to chroni tożsamość płciową i nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia jasnych, dostępnych i skutecznych procedur umożliwiających jej uznanie przez prawo.

W wyroku TSUE zaznaczył, że prawo Unii stoi na przeszkodzie temu, by sąd był związany wykładnią dokonaną przez trybunał konstytucyjny, gdy stanowi ona przeszkodę dla stosowania prawa Unii, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez TSUE. 

Wyrok Trybunału w sprawie C-43/24 | [Shipova]

Czytaj więcej

Trybunał Sprawiedliwości UE wydał ważny wyrok w sprawie tożsamości płciowej
Podatki
Urzędnicy skarbówki interesują się wracającymi do Polski. Co sprawdzają?
Materiał Promocyjny
PR&Media Days 2026
Materiał Promocyjny
Skala sprzedaży rośnie szybciej niż logistyka – typowe wyzwania firm
Nieruchomości
Jedna działka, jedna wuzetka? Ministerstwo zabrało głos
W sądzie i w urzędzie
Trzy nowe funkcje w mObywatelu. Chodzi o dowody i paszporty
Prawo w Polsce
Karol Nawrocki podpisał trzy ustawy. Studenci zostaną młodszymi asystentami sędziego
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama