Praca w samorządzie

Niesolidny radny nie straci mandatu

Fotorzepa, Seweryn Sołtys
Z powiatowym radnym nie może być nawiązany stosunek pracy w starostwie tego powiatu, w którym uzyskał mandat. Sytuacja taka nie dotyczy jednak tych, którzy zostali wybrani na etatowych członków zarządu
Ustawodawca wyposażył powiat w dwa organy kolegialne: radę i zarząd. Obydwa pochodzą z wyborów. Z tą różnicą, że rada jest wybierana w wyborach powszechnych. Zarząd natomiast jest wybierany przez powiatowy organ stanowiący. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z przepisami [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=5F6587C00BE3E6070EF5B8136C19030E?id=163434]ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.)[/link] organem powiatu nie jest starosta (por. art. 8 ust. 2).
[srodtytul]Wyłączna właściwość[/srodtytul] Zgodnie z art. 12 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym (dalej – usp) do wyłącznej właściwości rady powiatu należy wybór i odwołanie zarządu. Organ wykonawczy składa się z trzech – pięciu osób, wliczając w to starostę i jego zastępcę (art. 27 ust. 1 usp). Ustawa przewiduje różny tryb wyboru starosty i pozostałych członków zarządu. Mianowicie zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu [b]rada wybiera starostę bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady w głosowaniu tajnym. Natomiast wybór pozostałych członków zarządu następuje zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady[/b], również w głosowaniu tajnym. Kandydatów na wicestarostę i pozostałych członków zarządu zgłaszać może tylko i wyłącznie starosta. Ponieważ ustawa nie wskazuje, czy wybór członków zarządu powinien nastąpić spośród radnych czy też tylko i wyłącznie spośród osób niebędących radnymi, należy przyjąć, że zarówno starosta, jak i pozostali członkowie zarządu mogą być radnymi, jak również osobami wyłonionymi spoza rady.
Muszą być to jednak osoby, które posiadają polskie obywatelstwo. Członek zarządu powiatu nie może być równocześnie posłem, senatorem, pracownikiem administracji rządowej, jak również członkiem organu innej jednostki samorządu terytorialnego (art. 26 ust. 2 i 2a usp). [srodtytul]Niedopełnienie obowiązków[/srodtytul] Podstawowe obowiązki radnego, który jest jednocześnie członkiem zarządu powiatu, nie różnią się zbytnio od tych, które ustawodawca nałożył na zwykłych radnych. Określa je art. 21 ust. 1 i 2 usp. Należą do nich: działanie dla dobra wspólnoty samorządowej, utrzymywanie stałej więzi z mieszkańcami i ich organizacjami, przekazywanie radzie i zarządowi zgłaszanych mu postulatów pochodzących od mieszkańców. Radny taki ma oczywiście obowiązek uczestnictwa w pracach organu stanowiącego i wykonawczego powiatu, jak również innych organów, do których został wybrany. Niewypełnienie obowiązków wobec organów powiatu, podobnie jak niewypełnianie obowiązków wobec wyborców, nie stanowi podstawy do utraty mandatu. Wobec takiego radnego [b]można jedynie zastosować sankcje, takie jak np. odwołanie z funkcji członka zarządu, nagana lub upublicznienie zaniedbań radnego.[/b] Nie ma również przeszkód do zamieszczenia w statucie powiatu zapisów o odpowiednim zmniejszeniu diety w przypadku np. przekroczenia określonej liczby nieusprawiedliwionych absencji. Ta ostatnia sankcja jest jednak możliwa do zastosowania jedynie wobec tych, których członkostwo w zarządzie nie wiąże się z pobieraniem wynagrodzenia. [srodtytul]Interes prawny[/srodtytul] Zgodnie z art. 21 ust. 7 radny nie może brać udziału w głosowaniu dotyczącym jego interesu prawnego. Zakaz ten obejmuje zarówno udział w głosowaniu w radzie, jak i w jej komisjach, zarówno stałych, jak i doraźnych. Interes prawny może być pozytywny, gdy wynik rozstrzygnięcia może radnemu przynieść określone korzyści, albo negatywny, gdy wynik głosowania może zagrozić sferze stosunków prawnych radnego. Pamiętać także należy o tym, że interesu prawnego nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z interesem czysto ekonomicznym. Interes prawny radnego wchodzi w grę także wówczas, gdy radny jest podmiotem określonych praw i obowiązków wspólnie z innymi osobami. Wyłączenie z udziału w głosowaniu w sprawie dotyczącej interesu prawnego radnego – członka zarządu, dotyczy również głosowań w organie wykonawczym. Przesądza o tym art. 26 ust. 4 powiatowej ustawy ustrojowej. [srodtytul]Oświadczenia majątkowe[/srodtytul] Najwięcej jednak kłopotów mogą mieć radni – członkowie zarządu ze stosowaniem przepisów dotyczących składania oświadczeń majątkowych. Zgodnie bowiem z art. 25c ust. 4 [b]radni składają pierwsze ślubowanie w terminie 30 dni od dnia złożenia ślubowania. Kolejne oświadczenia składają co roku do 30 kwietnia, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, oraz na dwa miesiące przed upływem kadencji.[/b] Ponadto radny wybrany do zarządu jest obowiązany złożyć takie oświadczenie w terminie 30 dni od dnia wyboru. Mają również obowiązek składania oświadczeń corocznych (do 30 kwietnia) oraz w dniu odwołania ze stanowiska. Różne są również podmioty, którym takie oświadczenie trzeba przedłożyć. Radny składa je bowiem przewodniczącemu rady. Jeżeli pełni jednocześnie funkcję członka zarządu lub wicestarosty, to oświadczenie majątkowe ma obowiązek przedłożyć także staroście. Jeżeli radny został wybrany starostą, to takie oświadczenie składa również wojewodzie. O skutkach niezłożenia oświadczeń w terminie mowa jest w art. 25f ustawy o samorządzie powiatowym, jednak przepis ten będzie miał zastosowanie do osób w nim wymienionych dopiero do przyszłej kadencji, która rozpocznie się jesienią 2010 r. [ramka][b]Wyjątek przewidziany w ustawie[/b] [b]Generalną zasadą wyrażoną w art. 23 ust. 1 usp jest to, że z powiatowym radnym nie może być nawiązany stosunek pracy w starostwie powiatowym powiatu, w którym radny uzyskał mandat.[/b] Osoba wybrana do powiatowego organu stanowiącego nie może również pełnić funkcji kierownika powiatowej jednostki organizacyjnej ani jego zastępcy (art. 23 ust. 2). Zakazy te nie dotyczą jednak tych radnych, którzy wybrani zostali do zarządu, z którymi stosunek pracy nawiązany jest na podstawie wyboru (art. 23 ust. 3 usp). Dotyka ich jedno ograniczenie, a mianowicie radnym pełniącym odpłatnie funkcję członka zarządu powiatu nie przysługuje dieta wypłacana z tytułu zasiadania w radzie (art. 21 ust. 4a usp).[/ramka]
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL