fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Finanse

Kryzys uderzył w eksport

commons.wikimedia.org, Robert Wielgórski
Adam Woźniak
Zaskakująco szybko światowe spowolnienie odbiło się na eksporcie.W październiku polskie firmy sprzedały towary za mniejszą kwotę niż przed rokiem, pierwszy raz od ośmiu lat
Ekonomiści oczekiwali, że w październiku eksport wzrośnie o 8 – 10 proc. w ujęciu rocznym. Tymczasem według wyliczeń NBP spadł, licząc w euro, o 1,2 proc. (o 4,4 proc. w złotych) w ujęciu rocznym. To pierwszy spadek, odkąd bank centralny publikuje te dane.
Jeszcze w III kwartale eksport radził sobie znakomicie. Październik był jednak pierwszym miesiącem nasilenia kryzysu gospodarczego na świecie, ale i tak szybkość, z jaką zareagował na to polski eksport, zaskoczyła specjalistów i jeszcze bardziej zaciemniła obraz przyszłego stanu gospodarki.
– To, że eksport spowolni, było do przewidzenia. To, że już w październiku, jest sporym zaskoczeniem – mówi Piotr Kalisz, ekonomista Citi Handlowego.
– Wiele wskazuje na to, że oglądamy już efekty spowolnienia popytu na nasze towary za granicą – dodaje Bohdan Wyżnikiewicz z Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową.
Polski eksport stał się bardziej czuły na zmiany koniunktury na świecie, ponieważ na przestrzeni ostatnich lat zmieniła się jego struktura – większy udział mają w nim produkty bardziej zaawansowane, jak maszyny czy samochody.
– Dodatkowo wzrósł handel wewnętrznokorporacyjny, co jeszcze bardziej wystawia polskie firmy na skutki recesji – mówi Ernest Pytlarczyk, ekonomista BRE Banku. Jednak część ekonomistów nieco spokojniej podchodzi do tych danych. – Pamiętajmy, że zwyżki rzędu ponad 20 proc., jakie notowaliśmy w pierwszej połowie roku, to zwyżki nominalne, uwzględniające wzrost cen towarów na świecie, a ostatnio ceny spadały – zaznacza Aleksandra Świątkowska z PKO BP.
W poniedziałek Główny Urząd Statystyczny poda swoje wyliczenia dotyczące eksportu. – Dane GUS są prezentowane w ujęciu narastającym, co eliminuje miesięczne wahania, które się zdarzają – mówi Stanisław Nieckarz, członek Rady Polityki Pieniężnej. Powodem takich wahań, według Piotra Kalisza, mogły być np. gwałtowne zmiany kursu złotego w październiku.
– Być może część firm wolała się wstrzymać z przeprowadzaniem transakcji, oczekując na ustabilizowanie sytuacji – twierdzi.
Aleksandra Świątkowska wskazuje także, że w październiku wskaźnik zamówień eksportowych w polskich przedsiębiorstwach gwałtownie spadł, ale już w listopadzie delikatnie wzrósł. Z drugiej strony w listopadzie mniejsza liczba dni roboczych może znów pociągnąć dynamikę eksportu w dół.
– Bez względu na czynniki statystyczne kierunek jest jeden – eksport będzie słabł – twierdzi Ernest Pytlarczyk.
Potwierdzają to także eksporterzy. Szczególnie mocno dotknięta kryzysem została branża motoryzacyjna.
– Spadek eksportu zaczął się z początkiem III kwartału. W przyszłym roku będzie się jeszcze pogłębiał, bo coraz więcej producentów samochodów, a więc naszych odbiorców, ogranicza produkcję – mówi Jerzy Pięta z firmy Inter Groclin Auto. Przy okazji danych za październik warto pamiętać, że wtedy w zakładach Opla w Gliwicach po raz pierwszy wprowadzono przestoje w pracy.
Coraz bardziej realne staje się to, o czym „Rz” pisała przed tygodniem – że w całym 2009 r. dynamika polskiego eksportu może być ujemna z powodu recesji u głównych partnerów handlowych Polski – w Niemczech, we Włoszech, Francji i w Wielkiej Brytanii. Pewnym pocieszeniem może być to, że sytuacja polskiej gospodarki może być i tak lepsza niż innych krajów regionu, których kondycja jest bardziej uzależniona od eksportu.
– W Polsce udział eksportu w PKB wynosi 40 proc. Bardziej opieramy się na popycie krajowym, więc spadku eksportu nie odczujemy tak bardzo jak Węgrzy, Czesi czy Słowacy – mówi Stanisław Nieckarz. W tych krajach z eksportu pochodzi ponad połowa wypracowywanego PKB. Dlatego wielu ekonomistów spodziewa się w tych krajach recesji, a u nas jedynie spowolnienia wzrostu gospodarczego.
[b]Masz pytanie, wyślij e-mail do autora [mail=m.kuk@rp.pl]m.kuk@rp.pl[/mail][/b]
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA