fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Nieruchomości

Odszkodowaniem trzeba się podzielić

Właściciel, który przez pewien czas nie mógł korzystać ze swojej działki z winy innych osób, może ubiegać się o odszkodowanie. Niestety, gdy je otrzyma, musi wykazać je w zeznaniu rocznym jako dochód i zapłacić od niego podatek
Wśród przedstawicieli fiskusa nie ma zgody co do tego, czy wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu, czy też jest objęte zwolnieniem.
Przeważa pogląd, że trzeba się nim dzielić z fiskusem. Wydaje się on też, niestety, bardziej przekonujący niż przeciwny. Oto przykład. Czytelnik kupił nieruchomość, uzyskaną przez poprzedniego właściciela w wyniku zniesienia współwłasności, zajętą przez jego dalszych krewnych. Mimo wezwań przez trzy lata zwlekali oni z wydaniem nieruchomości. Czytelnik wystąpił przeciwko nim do sądu. W styczniu 2008 r. zapadł wyrok przyznający mu prawie 35 tys. zł z tytułu bezumownego korzystania z tej nieruchomości. Czytelnik pyta, czy będzie musiał zapłacić podatek od tego odszkodowania i jaki?
Prawo do rekompensaty za uszczerbek spowodowany pozbawieniem możliwości korzystania z nieruchomości przyznaje właścicielowi art. 224 – 225 kodeksu cywilnego. Choć potocznie nazywa się tę rekompensatę odszkodowaniem za bezumowne korzystanie, przepisy posługują się określeniem „wynagrodzenie”. Taki jest bowiem w istocie jej charakter. Właściciel ma również prawo do uzyskania zwrotu pożytków, które rzecz przynosi, jeśli dana nieruchomość takie przynosi, a osoba zajmująca ją bez podstawy prawnej jest w złej wierze, tj. wie, że nie jest ona jej własnością. W praktyce sądy cywilne przyjmują, że wynagrodzenie to ma odpowiadać korzyściom, jakie właściciel uzyskałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy. Jeśli strony w takim procesie nie dojdą do porozumienia, sąd powołuje biegłego, a ten określa ceny rynkowe dzierżawy lub wynajmu takich nieruchomości. Urzędy skarbowe przyjmują, że wynagrodzenie przewidziane w art. 224 – 225 k.c. nie należy do odszkodowań, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy u podatku dochodowym od osób fizycznych (np. interpretacja Urzędu Skarbowego Poznań-Grunwald z 23 sierpnia 2007 r., nr AD/423-16/2007). W myśl tego przepisu wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań: - otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, - dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Jednakże w ocenie niektórych przedstawicieli fiskusa wprawdzie jest to odszkodowanie, ale obejmuje ono korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zatem w myśl przytoczonego przepisu jest wyraźnie wyłączone z zakresu zwolnienia i opodatkowane (np. interpretacja Izby Skarbowej w Opolu z 30 maja 2007 r., nr PF-II/41171-0005/07/KJ). Innego jednak zdania był np. Urząd Skarbowy Warszawa-Ursynów, który w interpretacji z 6 kwietnia 2007 r. (nr 1438/df-1/415-1/8/07/AG) przyjął, że odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 21 ust. 1 pkt 3b updof. Uznał, że stanowi ono naprawienie szkody z tytułu bezprawnego zawładnięcia gruntem, tj. rzeczywistego uszczerbku w posiadanym majątku. Tak zakwalifikował wynagrodzenie przyznane przez sąd za korzystanie przez Zarząd Dróg Powiatowych z gruntu zajętego bez umowy czy innego tytułu prawnego na drogę. Urzędy zgodne są natomiast co do tego, że żadne zwolnienie nie obejmuje odsetek za zwłokę od tego rodzaju odszkodowań. Od nich trzeba zapłacić podatek jako od dochodów „z innych źródeł”. Skoro odszkodowanie (wynagrodzenie) za bezumowne korzystanie z nieruchomości obciążone jest podatkiem dochodowym wedle skali podatkowej, to w konsekwencji należy uznać, że spółka, przedsiębiorstwo czy inny płatnik, który wypłacił je właścicielowi będącemu osobą fizyczną, obowiązany jest, zgodnie z art. 42a updof, sporządzić do końca lutego informację PIT-8C i przekazać ją podatnikowi oraz do urzędu skarbowego właściwego według jego miejsca zamieszkania. Właściciel nieruchomości otrzyma więc na PIT-8C informację o wynagrodzeniu oraz wypłaconych od niego odsetkach. Masz pytanie, wyślij e-mail do autorki: i.lewandowska@rp.pl W świetle przepisów kodeksu cywilnego nazywanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy „odszkodowaniem” nie jest właściwe. W odniesieniu do niego obowiązuje odrębny reżim prawny, ustanowiony w art. 224 i 225 k.c. Oznacza to, że wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w ogóle nie powinno być objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 3b uopdf, gdyż to dotyczy odszkodowań. Czasem jednak wynagrodzenie to pełni gospodarczo funkcję odszkodowania za uszczerbek w majątku. Orzecznictwo wskazuje, że podczas ustalania wynagrodzenia dla właściciela gruntu za umieszczoną na nim instalację należy uwzględnić stopień, w jakim ogranicza ona posiadanie. Wydaje się, że w takich sytuacjach, jeśli sposób kalkulacji wynagrodzenia wskazuje, że służy ono naprawieniu rzeczywistego uszczerbku w majątku, jest podstawa do zastosowania zwolnienia. Wynagrodzenie pełni bowiem wówczas gospodarczo funkcję odszkodowania.
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA