13-letni Tomasz R. (imię fikcyjne) wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o wydanie fotokopii/kserokopii aktu zgonu swojego pradziadka, w związku z prowadzonymi pracami genealogicznymi.
Nastolatek spotkał się z odmową. Wojewoda uznał, iż nie jest dopuszczalne odwołanie od pisma Kierownika USC.
Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Rozważał on, czy w sytuacji, gdy ustawodawca w art. 17 Kodeksu cywilnego, wypowiedział się w przedmiocie zdolności osoby małoletniej, która ukończyła lat trzynaście do podejmowania we własnym imieniu czynności, które mogą spowodować uszczuplenie bądź przysporzenie w zakresie jego praw, czy majątku, a nie wypowiedział się w przedmiocie dopuszczalności podejmowania innych czynności, które takiego skutku nie powodują, dopuszczalna jest aktywność takiej osoby w każdej sferze, bez wiedzy i zgody jej przedstawiciela ustawowego.
W ocenie WSA aktywność małoletniego, który ukończył trzynaście lat, dopuszczalność samodzielnego działania tej osoby we własnym imieniu w rozumieniu art. 26 § 2 P.p.s.a., musi być rozpatrywana, poprzez realia konkretnej sprawy, w szczególności poprzez ocenę potencjalnych skutków, jakie czynności te mogą wywołać zarówno dla tej osoby, ale również i otoczenia, zwłaszcza jeżeli działania te powodują skutki w sferze praw i obowiązków innych podmiotów. Nie mają przy tym znaczenia, zdaniem sądu, osobiste przymioty małoletniego, który ukończył lat trzynaście, jego stopień rozwoju i rozumienia podejmowanych działań, gdyż ani sąd, ani tym bardziej organ administracji, nie mają umocowania i narzędzi do dokonywania takich ocen.
Sąd uznał, że tego rodzaju czynność, jak złożenie skargi w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego o wydanie fotokopii/kserokopii dokumentu z akt stanu cywilnego, dotyczącego jego dalszego wstępnego, w związku z prowadzonymi badaniami genealogicznymi, zalicza się do czynności prawnych, których skarżący nie może dokonać samodzielnie.
