Praca sezonowa, na stałe lub działalność gospodarcza – otwarte granice zachęcają Polaków do zarabiania w innych krajach. W praktyce ogromnym problemem staje się rozliczenie. Rośnie liczba sporów o miejsce rezydencji podatkowej, czyli kraj, w którym należy płacić daniny, oraz o zakres opodatkowania.

Który fiskus właściwy

Potwierdzeniem tego, jak łatwo o spór, może być sprawa przedsiębiorcy, który od kilku lat świadczy usługi budowlane. W 2013 r. wyjechał do Niemiec, gdzie współpracuje z niemiecką firmą remontową jako podwykonawca. Większość czasu spędzał za granicą i uzyskiwał tam znaczącą część swoich przychodów. Jednocześnie był zameldowany w Polsce i rozliczał się w polskim urzędzie, składając PIT-28 (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych). Co roku uzyskiwał certyfikat rezydencji, w którym urząd potwierdzał jego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce.

Mimo to w 2016 r. otrzymał wezwanie z niemieckiego urzędu skarbowego, który zażądał od niego zapłaty zaległego podatku. Przedsiębiorca wystąpił o interpretację polskiej skarbówki. Zapytał, czy jeśli zapłaci podatek w Niemczech za lata 2014–2018, otrzyma zwrot nadpłaty z polskiego urzędu.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził w interpretacji (nr 0115-KDIT3. 4011. 286.2019.2.MR), że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terenie Niemiec za pośrednictwem położonego tam zakładu. Nie ma znaczenia, że nie ma tam żadnej placówki, pomieszczeń, urządzeń, biura, warsztatu czy filii, a wykonywane przez niego projekty nie stanowią całości. Zgodnie z art. 5 ust. 3 polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania prace budowlane stanowią zakład, jeśli trwają dłużej niż 12 miesięcy i istnieje między nimi spójność ekonomiczna i geograficzna.

Przychód z działalności gospodarczej uzyskany za pośrednictwem zakładu w Niemczech podlega opodatkowaniu w Niemczech. W Polsce pozostanie zwolniony – napisał dyrektor KIS.

Czytaj także:

PIT: czy dochody uzyskiwane z pracy za granicą trzeba rozliczyć w Polsce

Wątpliwości jest więcej

Jeśli więc wnioskodawca opodatkował przychody zwolnione z daniny, ma prawo do korekty zeznań za lata 2014, 2015, 2016, 2017 i 2018.

W innej interpretacji (nr 0113-KDIPT2-2.4011.377. 2019.3.AKU) dyrektor KIS uznał, że podatnik, który przeniósł się na stałe do Czech, ma tam pracę i uzyskał tamtejszy certyfikat rezydencji, niepotrzebnie rozlicza zagraniczne dochody w Polsce.

Głośna była też sprawa polskich emerytów mieszkających za granicą, którzy dostali wezwanie do zapłaty PIT w Polsce. Wyjaśnień w tej sprawie żądał rzecznik praw obywatelskich.

Tomasz Hatylak doradca podatkowy, partner w kancelarii PATH

Liczba sporów dotyczących kraju, w którym osoba zarabiająca za granicą powinna rozliczać poszczególne dochody, narasta lawinowo od kilku lat. To wynik coraz większej mobilności Polaków oraz aktywności poszczególnych państw w zakresie ochrony własnych interesów podatkowych. Problem występuje zwłaszcza w relacji z Niemcami, gdyż stawki obowiązujące w naszym kraju są dla podatników bardziej atrakcyjne. Częste są spory np. o to, czy kontrakt budowlany na terenie Niemiec tworzy zakład. Należy jednak zaznaczyć, że takie konflikty powinny być rozstrzygane na poziomie administracji skarbowych poszczególnych państw. W opisanej sprawie podatnik powinien wystąpić do polskiej skarbówki o przeprowadzenie procedury arbitrażu (MAP) w celu ustalenia, gdzie powinien rozliczać poszczególne dochody.